Waarmerken

BlockChain: Ethisch verantwoord?

Sommigen vinden dat gereedschappen waardevrij zijn, met als argument dat een hamer er ook niets aan kan doen als je die gebruikt om iemands hoofd in te slaan. Behalve dat hier van alles op af te dingen en aan toe te voegen valt, heb ik zelf graag oog voor de hele context waarbinnen een instrument wordt toegepast. Zo ook voor BlockChain. Dan spelen er voor mij een paar gedachten:

Informeel is verdacht?

Ik houd trouwens hellend vlak en opmaat als drogreden nooit uit elkaar, maar dat terzijde. Zou de volgende opmaat mogelijk zijn?
Eerst gebruiken we waarmerken en ondertekenen van transacties van (sociaal) kapitaal met een hoge waarde. Met de komst van SmartContracts echter wordt het makkelijker om heel veel zaken te ondertekenen. Na een tijdje is de techniek zo rijp en alomtegenwoordig dat het meer inspanning vergt om te oordelen welke dingen ondertekening behoeven dan om ze gewoon standaard te waarmerken.
Als iedereen hier aan went dan worden zaken die niet gewaarmerkt zijn ineens ongewoon gevonden. Iets later zijn ze zelfs verdacht. Ik stel me zo voor dat sleepnetten zich gaan richten op zaken die ‘informeel’ plaatsvinden, aangezien daar bij voorbaat een luchtje aan hangt.
Wordt uiteindelijk de scheiding formeel en informeel dezelfde als legaal en illegaal? Lijkt me een leuk dystopisch thema voor Black Mirror.

Is het energieverbruik van cryptografie niet immoreel als het klimaat zo verandert?

Het verzegelen van blokken op het Bitcoin netwerk kost veel rekencapaciteit en dus energie. Op dit moment zelfs evenveel als Ecuador gebruikt. De rekencentra (miners genoemd) zitten vooral in China, omdat energie daar het goedkoopst is.
Nu kun je naast het Bitcoin netwerk ook andere BlockChains opstarten die niet dezelfde verzegeling vereisen, maar veel toepassingen laten hun waarmerken meeliften op Bitcoin transacties.
Zelf heb ik er moeite mee om sociaal kapitaal in het onderwijs zoals onderwijsovereenkomsten, leerresultaten en diploma’s te waarmerken op een BlockChain die zo’n beslag legt op onze energiebronnen. Kunnen we hier echt niet een andere BlockChain voor ontwerpen?
Als je over het verzegelen meer wilt weten kijk dan hier.

Hebben we de verantwoording om studenten duurzaam aantoonbare leerresultaten mee te geven?

Wij (onderwijs) niet alleen denk ik zelfs, aangezien een leven-lang-leren ook in het belang van werkgevers is. Met duurzaam aantoonbare leerresultaten geven we de studenten iets mee zonder dat ze ons later nog nodig hebben om te bewijzen dat het van hun is.
Beetje voorbarig nu hoor, maar ik verwacht dat, áls het waarmerken een vlucht gaat nemen, een school die hier niet aan meedoet op termijn vragen krijgt over de validiteit van uitgereikte diploma’s en micro-credentials.

In mijn volgende blog de bronvermeldingen. Dit is deel 8 in de serie toelichting op m’n presentatie op saMBO-ICT. De andere delen:

Digitaal Ondertekenen Niet Alleen Voor Mensen

Digitaal Ondertekenen: Niet alleen voor mensen!

Digitaal Ondertekenen kan natte handtekeningen vervangen, gezet door mensen. Als je echter goed kijkt naar het proces dan zie je dat het ondertekenplatform zelf ook ondertekent. Technisch zijn dit servers die met een eigen certificaat en sleutel kunnen aantonen, dat ze zijn wie ze zeggen te zijn, net als mensen die zich identificeren.

Ze gebruiken dit om het logboek te ondertekenen, die een accountant later kan gebruiken om het proces te auditen. Daarnaast doen ze nog iets anders: ze berekenen een ‘vingerafdruk’ van het document. Dat is wiskunde met een zogenaamde ‘klutsfunctie’, die bekijkt het bestand en berekent een code. Als je aan het document ook maar één komma of punt wijzigt dan levert dit een andere code (hash) op. De beste klutsfuncties zijn zodanig dat twee documenten nooit dezelfde code opleveren. Hiermee kun je aantonen dat een bestand of kopie ervan inhoudelijk onveranderd is, je geeft er een waarmerk aan.

Nu is waarmerken op zich al waardevol, ook al komt er geen menselijke handtekening bij kijken. Je kunt namelijk aantonen dat iets op een bepaald moment een bepaalde toestand had. Dit kan een document, foto of geluidsbestand zijn dat als ‘bewijslast’ dient voor iets anders.

In het onderwijs denk je dan al snel aan ‘het waarderen van leerresultaten’, summatief of formatief voor formeel leren, het aantonen van vaardigheden of competenties middels bewijslast in een portfolio en het waarderen van informeel leren. Wilfred Rubens heeft al meer geschreven over deze vorm van ‘credentials’ waarvoor blockchain faciliterend zou kunnen zijn.

Ik ben daarom benieuwd of ik hier meer over te weten kom op het komende “Blockchain in Education Congres” op 5 september bij de universiteit van Groningen. Blockchains hangen namelijk aan elkaar van wiskundige klutsfuncties maar de waarde zit natuurlijk in de toepassing.

Mijn eerdere berichten over Digitaal Ondertekenen: