BlockChain: Blokken Bouwen

De praktische toepassingen van BlockChain in Onderwijs zijn interessanter dan hoe het onder de motorkap werkt. Toch blijf je een beetje in de lucht praten als het concept niet helder is. Er is al veel uitleg over BlockChain, maar ik heb toch mijn eigen versie gemaakt omdat het ook mijzelf helpt de materie de doorgronden en het gewoon leuk is. šŸ˜‰

Hieronder is het samengevat in een filmpje. Voor niet MBO-ers: een OOK is een onderwijsovereenkomst en een POK is een praktijkovereenkomst.

In mijn volgende blogs meer concreet hoe het scheiden van waarmerk en inhoud nuttig kan zijn. Dit is deel 4 in de serie toelichting opĀ mā€™n presentatie op saMBO-ICT. De andere delen:

BlockChain: Waarmerken met geheimtaal

Geheimtaal is gebaseerd op een manier om leesbare tekst om te kunnen zetten naar code. Deze code is dan niet ‘geheim’ maar de manier om het terug te zetten naar leesbare gegevens natuurlijk wel. De grammatica van geheimtaal heet ‘cryptografie‘ en is een verzamelingĀ wiskundige functies. Zie het als machientjes: je stopt er data in en er komt code uit.

Binnen de context van BlockChain zijn er 2 belangrijk:

  • Klutsen:Ā Aan de hand van een ‘sleutel’ wordt data onleesbaar gemaakt. Dit heet encryptie. Het is een veel gebruikte manier om onze mobiele gesprekken niet zomaar te kunnen afluisteren, ons wifi verkeer niet te kunnen inzien of mail niet openbaar te sturen. Zonder encryptie zou elke tussenpersoon of apparaat onze gegevens kunnen onderscheppen en telebankieren onmogelijk zijn.
    Dezelfde sleutel kan ook de code weer terug omzetten naar voor ons begrijpelijke gegevens.
  • Waarmerken:Ā Deze functie zet gegevens om in een unieke code van vaste lengte. Het maakt niet uit of je er een ‘encyclopedie’ in stopt of een pasfoto. De code blijft even lang. Dit heet ‘hashen‘. Waarbij een minieme verandering in de invoer, leidt tot een compleet andere code. Dus als er ook maar een komma verschuift, is de uitvoer totaal anders. Hashen is eenrichtingsverkeer, je kunt de code niet terugrekenen naar de data. Tegelijkertijd moet dezelfde data onder alle omstandigheden leiden tot dezelfde ‘hash’.

Toepassing Waarmerken

De toepassing van encryptie is helder, namelijk niet alles openbaar versturen. Maar waarmerken heeft een heel ander nut: het vormt een soort ‘vingerafdruk’ van gegevens, zodat je kan controleren dat deze gegevens nooit zijn aangepast.Ā Als een waarmerk dan ook nog een tijdstempel krijgt dan vormt dit op de BlockChain een onuitwisbaar logboek met hoge bewijskracht.

Let wel: dit zegt niets over de inhoudelijke kwaliteit van de gegevens, alleen dat deze nooit zijn aangepast! Garbage in, garbage out, al dan niet met waarmerk. šŸ˜‰

Praktische stappen:

  • De maker van de gegevens produceert het document of data en wisselt deze uit met de betrokken partijen. Dit kan op de conventionele manieren.
  • De maker produceert de vingerafdruk en plaatst deze op de BlockChain.
  • De ontvanger van het document bepaalt zelf aan wie hij/zij deze later verder doorgeeft.
  • De ontvanger kan de vingerafdruk verifiĆ«ren.
  • ā€˜Derdenā€™ kunnen dit ook en hiermee de authenticiteit controleren.

Hoog over, maar dit leidt tot interessante mogelijkheden. Hierover en over de manier waarop blokken gemaakt worden meer in volgende blogs. Dit is deel 3 in de serie toelichting opĀ mā€™n presentatie op saMBO-ICT. De andere delen:

BlockChain: Vrij naar Annie M.G. Schmidt

Vrij regelmatig krijg ik het verzoek om niet teveel jargon te gebruiken, terechte valkuil natuurlijk. Net als in het onderwijs, als jargon de communicatie stoort dan is een pas op de plaats passend. Soms moet ik even schakelen om een concept in ‘Jip & Janneke’ uit te leggen. Dus bij deze voor BlockChain:

Jip, Janneke, Pluk en Minoes schrijven in hetzelfde schriftje.1

Als Jip een nieuwe zin begint schrijft hij eerst zijn naam. Janneke, Pluk en Minoes doen dit ook.2

Ze schrijven hun naam niet in gewone taal maar geklutst. Elke keer klutsen ze hun eigen naam anders.3

Wat ze schrijven kunnen ze allemaal lezen.4

Als een zin klaar is, lezen ze die hardop en zetten er allemaal een stempel achter.5

  1. Dit is niet een gedeeld document zoals we dat kennen in Google Drive of Office365. Uiteindelijk zijn het bestanden met daarin een datastructuur. Deze omschrijven de inhoud van de blokken. Elk knooppunt in het BlockChain netwerk krijgt alle bestanden. Ze worden uitgewisseld met p2p-protocol. Dat kennen we misschien nog van Napster en Kazaa uit het verleden.
  2. Op het Bitcoin netwerk is dit een transactie: bijvoorbeeld Kees geeft Piet 3 bitcoin. Net als in een ‘grootboek‘ hebben de losse transacties niet zoveel met elkaar te maken. Ze worden gewoon toegevoegd onderaan de tabel.
  3. Hun identiteit is verhuld doordat alleen een sleutel wordt gepubliceerd. Dit is een lange code die samen met hun privĆ© sleutel nodig is om een transactie kunnen doen. Lijkt een beetje op online bankieren: je hebt je pin nodig en een code die je krijgt van een ‘token’ (de apparaatjes die je van de bank krijgt).
  4. De transacties zijn openbaar: je kunt zien welke sleutel hoeveel Bitcoin geeft aan welke andere sleutel. Tegelijkertijd zegt het niet zoveel om dat de identiteiten geanonimiseerd zijn.
  5. Dit is een beetje simpele taal om te duiden dat de gegevens gewaarmerkt worden. Waarmerken is een wiskundige manier (hashen) om een vingerafdruk te berekenen. Waardoor je weet dat iets onveranderd is.

De kracht van waarmerken zal ik toelichten in volgende blogs. Dit is deel 2 in de serie toelichting op m’n presentatie op saMBO-ICT. Deel 1 is hier te vinden.

BlockChain: duiding van de hype

De presentatie die ik mocht verzorgen op de 36ste saMBO-ICT conferentie zou ik nog toelichten. Hieronder daarom deel 1.

Gelukkig hoeven we niet zelf na te denken of iets een hype wordt, is of was. Daar helpt Gartner ons bij met de bekende hype-cycle. In Nederland vaak door Kennisnet vertaalt naar onze lokale situatie. Voor het onderwijs is het origineel hier te vinden. BlockChain toepassen binnen onderwijs zit duidelijk nog in de aanloopfase van overspannen verwachting. Hieronder is die van vorig jaar afgebeeld, het meest linkse fenomeen dus. Dit jaar is het wel verder ‘on the rise’. Voor het gemak ga ik er vanuit dat de methodiek van Gartner zinvol is.

Gartner 2016 Hype-Cycle-Education.jpg

Overigens, ondanks onderstaande relativeringen ga ik onverdroten verder met de mogelijkheden van BlockChain onderzoeken! šŸ˜‰

Welke conclusies kunnen we hier uit trekken en wat kunnen we voorspellen?Ā 

  • Het aantal problemen waarvoor deze technologie een verwachte oplossing gaat bieden is hoog. Zowel de breedte als de diepte van de toepassing wordt overschat. Een voorbeeld is dat het ‘klimaat-problemen’ gaat oplossen, terwijl het vooralsnog er alleen maar aan bijdraagt.
    Voorspelling: in 2018 en 2019 krijgen we heftige discussies welke toepassing realistisch is of niet en welke we principieel niet moeten willen of wel.Ā 
  • In de fase ‘Innovation Trigger’ worden technische problemen vaak als enige hobbel gezien. Menselijke gewoontes, culturen of weerstand worden voor het gemak genegeerd. Deze komen in het ‘dal van desillusie’ des te sterker terug.
    Voorspelling: Organisaties die verder ontwikkelt zijn in veranderkunde zullen sneller rendement hebben van dit fenomeen.
  • Komende jaren gaan er specifieke ‘BlockChain’ leveranciers komen, die systemen bieden met functionaliteit die nu al gewoon is, maar ‘veel innovatiever’ zijn want ze zijn ‘op de BlockChain’. Daarnaast gaan bestaande platformen ‘BlockChain-enabled’ of ‘BlockChain-ready’ worden.
    Voorspelling: in 2018 en 2019 zullen tijdens inkooptrajecten of aanbestedingen de eerste Programma’s van Eisen verschijnen met Blockchain wensen of zelfs knock-out-criteria. In eerste instantie met veel vragen en nota’s van inlichtingen, omdat de inkopende organisatie ook niet precies weet wat ze bedoelen. In 2021 worden voorheen 10 eisen nu ingedikt tot 1 of 2, aangezien BlockChain meer een ‘commodity’ wordt.
  • In het dal van desillusie worden technische, ethische, morele en culturele gevolgen uitgebreid toegelicht. Deze voedt verdere teleurstelling.
    Voorspelling: In 2019 zijn er op de saMBO-ICT conferentie sessies met als centrale boodschap: ā€œBlockChain brengt ons toch niet wat we dachten ā€¦ā€
  • Op dit moment noemen consultants zichzelf vrij makkelijk ‘BlockChain expert’. Pas in de Slope-of-Enlightenment zal expertise zo gemeengoed zijn dat het of niet meer speciaal is of geen onzin meer. Tot dan: blijf kritisch.
  • De hoeveelheid durfkapitaal dat in startende bedrijven gestoken wordt is ontzettend hoog. De verwachting is dat slechts een klein percentage van deze bedrijven overblijft. Beter mijden of afwachten lijkt me als onderwijsinstelling. Mocht je trouwens met bestaande technologie-partners een goeie relatie hebben, dan zouden kleine pilots minder risicovol zijn.

Ik mag er natuurlijk compleet naast zitten. Daarnaast zou het fijn zijn als niet alle fases van de hype-cycle ‘verplicht’ zijnĀ (leestip voor mensen die ook de hype van de hype-cycle willen doorbreken en alle nadelige gevolgen van dien).

BlockChain in Onderwijs: Van Hype naar Potentieel

Gisteren was ik op deĀ 36ste saMBO-ICT ConferentieĀ te gast bijĀ RijnIJssel, waarvoor dank.

In de vierde parallelronde mocht ik een sessie verzorgen over “BlockChain in Onderwijs”. Aangezien het fenomeen BlockChain relatief jong is, is de beschikbare kennis erg verspreid. Een mooie gelegenheid om deze persoonlijk bij elkaar te construeren, wat ik afgelopen maanden met veel interesse heb gedaan. Vooral de stap van concept naar toepassing, kan ik pas maken als ik gedeeltelijk begrijp wat er onder de motorkap gebeurt. Dat is dus allemaal heel pril. Waarom dan toch al een sessie verzorgen? Enerzijds is het een fenomeen dat er onvermijdelijk aankomt. Dan is het goed als het binnen het netwerk een keer onder de aandacht is gebracht. Daarnaast is het ook nog ‘OK’ om niet alle vragen te kunnen beantwoorden maar er juist nieuwe op te werpen.

De slides zijnĀ hieronder te downloaden. Inhoudelijk ga ik ze nog toelichten in losse blogposts.

Vroegtijdig aanmelden mbo #samboict

Ik ben vandaag op deĀ 36ste saMBO-ICT ConferentieĀ te gast bijĀ RijnIJssel, waarvoor dank.

In de derde parallelsessie vertelt Wiebe BuisingĀ over het vroegtijdig aanmelden, de veranderende wetgeving en praktische gevolgen. De voorziening hiervoor moest van het veld zelf zijn. Er is daarom een marktverkenning gedaan in 2016. De uitgangspunten waren:

  • Landelijke dekking
  • Actualiteit gegevens met uitwisseling tussen VO, MBO en de gemeente (leerplicht).
  • Werken met standaarden
  • Geautomatiseerde koppelingen

Daarna is er een veldverkenning geweest van het globale concept. Met belanghebbenden kon zo getoetst worden of de landelijke voorziening zou voldoen. Op zich leidde dit tot veel steun en logischerwijs ook functionaliteitsvragen. Lijkt me balans tussen wat moet (volgens de wet) en wat je wenst (volgens je proces in de school).

Wat gebeurt er nu met de huidige ‘postkantoren’ zoals Intergrip en VOROC etc? Wiebe liet zich er niet stellig over uit maar voorlopig bestaan ze naast elkaar.

Het vervolg:

  • Programma van Eisen: dit najaar.
  • Softwareontwikkeling: 2018 eerste helft.
  • Implementatie: Eind 2018.
  • Live-gang: doel is april 2019.

Een aantal specifieke MBO eisen zijn opgenomen, deze kennen een parallel tijdpad. Overigens kan het knooppunt in de lucht zijn, alle kernsystemen voor leerlingadministraties moeten er wel mee overweg kunnen.

Het thema is bij saMBO-ICT hier te vinden.

 

Hoe ICT het MBO kan versterken op #samboict

Ik ben vandaag op deĀ 36ste saMBO-ICT ConferentieĀ te gast bijĀ RijnIJssel, waarvoor dank.

In de tweede keynote vertelt Wilfred over hoe ICT het MBO kan versterken. Na de warming-up gaat hij verder in op adoptie en verandering.

Waarom adopteert het beroepsonderwijs digitalisering relatief traag?

  • We zijn slechte inschatters van de impact van technologie: We over- en onderschatten voortdurend de gevolgen. De CD-Rom is een revolutie en de GSM heb je nooit nodig bijvoorbeeld.
  • De complexiteit wordt snel groot, alsof je schaakt op meerdere borden tegelijk. Zowel de infrastructuur, de processen, de didactiek, de professionalisering … alles heeft te maken met alles.

Belangrijk is steeds om doelen te stellen en hier op te koersen.

Kun je met ICT een krachtige leeromgeving realiseren?

Ja, mits je aandacht geeft aan didactiek, context en professionalisering. Leertechnologie maakt slecht onderwijs niet beter. Het medium dat je gebruikt om leren te ondersteunen is minder belangrijk dan HOE je deze inzet (Hattie, 2009). Wilfred vult dit wel aan met de opmerking dat ‘het medium het leren bevordert, hindert of benadeelt’.

Al met al is de gebruiksvriendelijkheid van ICT wel toegenomen, maar de verwachting des te meer. Er zijn ondertussen zoveel zaken vanzelfsprekend dat het de verwachtingen bij nieuwe zaken opstuwt lijkt me.

Kijk naar prinicpes naar wat effectief werkt in het onderwijs

Hij beveelt het artikel van David Merrill aan, met de volgende fases van instructie:

snip_20171006135626

Wat steeds terugkomt: interactieve content is eigenlijk pas van kwaliteit als de feedback van kwaliteit is. Waarbij gesproken feedback sterker is dan geschreven feedback.Ā Ik leerde ook een nieuw woord: reflectievloggen. Wilfred pleit hiervoor aangezien bloggen voor veel studenten onaantrekkelijk is.

Wilfred adviseert sterk om niet te verzanden in oeverloze boksgevechten tussen Piaget, Skinner en andere pedagogen of psychologen. Kijkt naar principes die werken, ga daar praktisch mee aan de slag en blijft de aanpak verbeteren.

Onderwijslogistiek is hersengymnastiek op #samboict

Ik ben vandaag op deĀ 36ste saMBO-ICT ConferentieĀ te gast bijĀ RijnIJssel, waarvoor dank.

In de tweede parallelsessie nemenĀ Edith Hofstede (saMBO-ICT) en Leo Bakker (Kennisnet) ons mee in het programma dat er loopt. Het is daarnaast een netwerk van contactpersonen van MBO’s. Daar horen vanzelfsprekend kennisdeling en workshops bij.

Reden voor het programma is de toenemende personalisering en differentiatie naar inhoud en vorm. Tegelijkertijd worstelen veel MBO’s er mee. Ook dit blijft een actueel onderwerp dus, sinds 2010. šŸ˜‰

Eerst vragen Leo en Edith wel onze input op een definitie, rekening houdend met “Doceerbaarheid”, “Studeerbaarheid” en “Organiseerbaarheid”. We kunnen lenen van het Hoger Onderwijs, maar hier mistte men de student zelf als actor. De korte vorm is:

“Met onderwijslogistiek wordt de student een begrijpelijke, passende, gepersonaliseerde route aangeboden om de door de student gekozen leerdoelen op een effectieve en voor ieder betaalbare wijze te behalen.”Ā 

Edith pleit er voor om hiervan een vertaling te maken naar je eigen context en cultuur. Er ontstaat best een zaaldiscussie over de elementen in de definitie. Vooralsnog is het model erachter nog in ontwikkeling. Centraal komt in ieder geval de reis van de student te staan.

Om nou niet te blijven freewheelen werkt de Universiteit van Groningen mee aan onderzoek naar onderwijslogistiek. Dat is er nog weinig. Tip: zoek knelpunten en frustraties bewust op. Bouw onderzoek op door stages en afstudeerders.

De tweede netwerkbijeenkomst is 16 november van 14:00 tot 20:00 uur in de Jaarbeurs Utrecht. Deze bijeenkomsten zijn er 4 per jaar. Oh .. en er zijn nog plekken in de leergang.

Teken OOK en POK voortaan Digitaal! Ervaringen op #samboict

Ik ben vandaag op deĀ 36ste saMBO-ICT ConferentieĀ te gast bijĀ RijnIJssel, waarvoor dank.

In de eerste parallelsessie nemenĀ Eustaach van Lent (ROC De Leijgraaf), Johan Oudejans (ROC Horizon College) en Henk-Jan van Ginkel (saMBO-ICT) ons mee in de pilots digitaal ondertekenen. Aangezien wij zelf een implementatie-project gaan starten was ik nieuwsgierig.

De scope van de pilots beperkte zich tot onderwijsovereenkomst en praktijkovereenkomst. Op hoofdlijnen:

  • Wellant College: richtte zich vooral op POK en documenten van personeelszaken.
  • ROC Horizon College: richtte op integratie met EduArte.
  • ROC de Leijgraaf: werkte met integratie in Trajectplanner.

Het systeem dat de ondertekening zelf ondersteunt is Signhost van Evidos.

De ervaringen van de Leijgraaf:

  • Sinds mei 2016 ondertekenen meerderjarige studenten hun OOK met DigiD. In eerste instantie vanuit de portal van Signhost.
  • Sinds september 2017 worden vanuit Trajectplanner de OOK’s verstuurd.
  • Zorg was: opent een student zijn mail wel en heeft hij dan al DigiD?
  • Het ondertekenpercentage is 68% binnen een week en 87% binnen 2 weken. De meesten tekenen binnen een dag. Een deel komt na 5 dagen als de DigiD aanvraag verwerkt is.
  • De bewaking van ondertekeningen kan uitgevoerd worden met allerlei overzichten zodat de resterende 13% nog dichtgelopen kan worden.
  • Het niveau maakte niet uit in de respons. Alle studenten hebben ongeveer gelijke respons.
  • De integratie zorgt ervoor dat Signhost het (ondertekende) document krijgt en teruggeeft aan Trajectplanner.
  • Ze laten de directeur niet zelf ondertekenen, handmatig of digitaal.
  • Ze starten met een pilot met Ć©Ć©n bedrijf voor het ondertekenen van POK.

De ervaringen van het Horizon College:

  • De pilot startte pas nadat Signhost integreerde met EduArte. Reden hiervoor was de schaalgrootte en administratieve last.
  • De Business Case was veelbelovend: schatting 10 minuten winst per document en portkosten etc. De licentiekosten staan hier natuurlijk tegenover.
  • Verder doet Logius jaarlijks een ICT beveiligingsassessment of je nog met DigiD mag werken. De eerste keer kent dat een doorlooptijd van minstens 2 maanden. Hierbij wordt breed gekeken naar bewijslast: kun je aantonen dat je doet wat je zegt dat je doet en doe je dat veilig?
  • Een groot deel van het proces kan met EduArte worden uitgevoerd, vanwege de integratie met Evidos.
  • Er blijven studenten over die echt niet tekenen, dat was met natte handtekeningen natuurlijk ook al. Hier moet je zoals gewoonlijk achteraan gaan.
  • Ook hier: 2/3 van de studenten tekent binnen een week!

Hier is er meer over het onderwerp te vinden bij saMBO-ICT. Mijn eigen blogs over dit onderwerp zijn hier te vinden.

Effecten van technologie op de samenleving op #samboict

Ik ben vandaag op de 36ste saMBO-ICT Conferentie te gast bij RijnIJssel, waarvoor dank.

Peter RosĀ die zichzelf chaosmaster noemt, opent de keynote met een uitspraak van Kevin Kelly: “Technologie lost net iets meer problemen op dan ze veroorzaakt”. Per saldo gaan we er langzaam op vooruit ondanks dat de ontwikkelingen zelf snel gaan.Ā Hij pleit niet voor chaos persĆ© maar duidt wel dat creativiteit en probleemoplossend vermogen vaak daaruit ontstaan.

Hij ziet veel fenomenen:

  • Miniaturisering van sensoren waardoor onze gadgets slimmer worden. Dit leidt tot snellere feedback op alles wat we doen. Zelf zie ik dan wel de valkuil van informatie-overload. Aangezien er zoveelĀ data beschikbaar is dat nuttige signalen voor feedback verloren gaan.
  • Programmeerbare materie: Materiaal dat zich aanpast van vorm onder bepaalde omstandigheden en die als het ware kan reageren op z’n omgeving.
  • Mensen, informatie en machines worden aan elkaar geknoopt en barriĆØres ertussen worden opgeheven.
  • De bekende fenomenen als virtual reality, moderne DNA technieken, nano-technologie en natuurlijk …
  • Blockchain en de gevolgen voor ‘vertrouwen’. Straks nog een mooie sessie over, hoop ik. šŸ˜‰

Al deze fenomenen leiden tot nieuwe (namen van) beroepen. Iemand nog een ethical bio-hacker nodig? Niet meer op ‘titel’ maar op basis van expertise heb je autoriteit in een netwerk van professionals.

Peter stapt over naar de gevolgen voor de maatschappij en verdeelt deze in 4 ‘stromen’:

  • Digitalisatie
  • Decentralisatie
  • Cognificatie
  • DIY en de ‘Maak-beweging’.

Ik kende ‘Cognificatie’ nog niet, maar ik denk dat het neerkomt op kunstmatige intelligentie. Peter noemt Machine Learning, Deep Learning en Predictive Intelligence.Ā Praktisch zie je deze ‘cognificatie’ terug in systemen die kunnen vertalen en voorspellen.

Peter heeft overigens een leuke voor niet-veranderaars: Wat is je ROI, maar dan in de betekenis “Return-on-Ignoring” … Wat kost het als je het negeert?

Hij is een enthousiaste spreker, waar ik makkelijk naar luister, die de link tussen technologie en de gevolgen voor de maatschappij demonstreert met veel voorbeelden.