Diversen

Technologieverkenning: Blockchain voor SURFnet

Het ene rapport is nog maar net uit en de volgende komt al weer. Zeker geen klacht hoor, alleen mijn leeslijst groeit sneller dan ik kan verwerken. ūüėČ
Daarnaast denk ik dat veel mensen al een tijd dachten, wat zou SURFnet nou van BlockChain vinden? Juist omdat we nog in de ‘infrastructuur’ fase van het fenomeen zitten en SURF zich richt op fundamentele technologie√ęn of basisvoorzieningen die breed inzetbaar zijn voor zijn leden. Vandaar dat ik erg nieuwsgierig was naar de technologieverkenning die gisteren verscheen. (Kleine disclaimer: mijn werkgever is tevreden lid van de stichting en we gebruiken een aantal SURF diensten.)

Ik merk dat ik berichtgeving over BlockChain niet onbevangen lees, wat verdacht is natuurlijk. Maar ja, het besef is al de helft dacht ik zo. Andere fenomenen die vroeg in de hypecycle zitten trekken mijn aandacht minder, dus als een rapport daarover enthousiasme tempert, stoort het me niet.
Bij het bericht over BlockChain lees ik: “Conclusie is dat blockchain nog weinig concrete gebruiksredenen heeft.” Veel lauwer dan dit kun je het niet krijgen. Hype is heet, ik weet het en overspannen broeierig doen stoort mij ook, maar het rapport ademt onderkoeling.¬† Wellicht aan te raden als je een reality-check nodig hebt.
Overigens is onderstaand slechts ingegeven door mijn eigen kennis natuurlijk.

Over de vraag wanneer BlockChain geschikt is:

  • Wantrouwen: Een uitgangspunt van blockchains is dat er sprake is van wantrouwen tussen partijen over de informatie opgeslagen in een gezamelijke database en de veranderingen daarvan.
    Ja en nee: betrokkenen bij een transactie moeten elkaar nog steeds vertrouwen dat de transactie inhoudelijk klopt. Alleen: je hebt later de betrokkenen niet meer nodig om aan te tonen dat de informatie klopt en onveranderd is. De verificatie hoeft ook niet ‘uit de database’ te komen van de belanghebbenden.
  • Geen Trusted Third Party:¬†Specifiek is blockchain geschikt als de TTP niet wordt vertrouwd met het correct uitvoeren van databasemutaties. Ja, maar dat is toch meestal niet het punt? Je hebt geen derde partij nodig die je de sleutels geeft voor versleuteling. Zoals dat nu gebeurt bij digitaal ondertekenen, maar dan met een digitale natte handtekening. Vanwege het decentrale karakter en de gebruikte protocollen worden sleutels aan de lopende band gegenereerd toch?
  • Transparantie en onmuteerbaarheid:¬†dat is inderdaad een probleem voor privacy-gevoelige informatie en het ‘recht vergeten te worden’.¬†Eric Verhelst heeft dit ook uitgebreid toegelicht. Wat ik echter mis is hoe het scheiden van inhoud en waarmerk toch nuttig kan zijn. Ik zou echt meer willen weten over hoe een openbaar waarmerk waarvan de inhoud op traditionele manieren wordt uitgewisseld voor problemen zorgt.
  • Meerdere schrijvers en business model voor miners:¬†¬†Om een blockchain meerwaarde te laten bieden boven een TTP, is het noodzakelijk dat er meerdere onafhankelijke partijen zijn die de blokken maken (miners) en het moet aantrekkelijk zijn dat te doen. Eens, vandaar dat ik de Proof-of-Work niet zo ethisch verantwoord vindt.

Verder ben ik het met hun conclusie een heel eind eens. Ik denk alleen dat zin 1 de stap in zin 2 erg ontmoedigt:

Voor een concrete roadmap, of een beslissing hier zwaar op in te zetten, is het ons inziens te vroeg, de technologie is te onvolwassen en de toepassingen zijn nog niet concreet genoeg. Het is echter wel te overwegen om de technologie verder te leren kennen door Proof-of-Concepts te doen, en om samen met de achterban verder op zoek gaan naar toepassingen. 

Wie gaat nog iets overwegen als je je vingers gaat branden aan een onvolwassen technologie? Welke school loopt er vaak zo langs het innovatierandje dat ze er niet bang voor zijn? Zo klinkt het vooral als een aanmoediging om niets te doen.

De use-cases in het rapport begeven zich begrijpelijkerwijs op het terrein waar Surf diensten biedt:

  • Het vastleggen van attributen of kenmerken van identiteiten. Dit zou de werking van SURFconext be√Įnvloeden. In deze ‘federatie’ worden gegevens van personen, zo minimaal mogelijk, uitgewisseld. Zodat al onze kernsystemen en digitaal lesmateriaal deze niet apart hoeven te administreren. Het vastleggen hiervan op een BlockChain heeft potentieel. Zelf ben ik voor identiteiten met hun kenmerken nieuwsgierig naar de ontwikkelingen van “Decentralized Identifiers (DIDs)”.
  • Het uitdelen van certificaten (bekend van het slotje in de browser en https etc.) zodat transparant is welke partij welk certificaat heeft aangevraagd.
  • Het vastleggen van DNS gegevens op de BlockChain, oftwel welk domeinnaam is van wie.
  • Studievoortgang op de BlockChain. Velen en ik ook zien deze natuurlijk als killer-applicatie. De nadelen die de huidige technologie heeft onderschrijf ik wel en komen neer op dat je zowel weet van ontvanger als uitgever dat ze zijn wie ze zeggen te zijn. Zonder dat alles openbaar is.

Het rapport eindigt:

Voor een concrete roadmap voor SURFnet rond de toepassing van blockchains, of een beslissing hier zwaar op in te zetten, is het ons inziens nog te vroeg. Verder de technologie leren kennen door Proof-of-Concepts uit te voeren, aangevuld met samen met de achterban verder op zoek gaan naar toepassingen, is echter zeker wel te overwegen.

Waar ik eigenlijk op hoopte is dat het rapport concreter zou zijn in wat Surf nu zelf op dit gebied gaat doen. Wellicht hangt dat samen met hun opdracht en laat het geen ruimte over voor experimenteren met jonge technologie.

Zoals het er nu staat lijkt het alsof onderwijsinstellingen zelfstandig moeten experimenteren en dat Surf geen rol heeft in de ondersteuning hierop. Al is het maar om expertise te delen, iets dat ik normaal gesproken op andere terreinen heel erg waardeer van ze.

Samengevat: voor een technologieverkenning is het rapport precies dat, niet meer en niet minder. Maar ik heb wel een paar oprechte vragen:

  • Als onderwijsinstellingen Proof-of-Concepts uitvoeren, volgt SURF deze dan? Passief of actief? Met inbreng van expertise of op andere manieren faciliterend?
  • Ligt de focus van SURF op die BlockChain toepassingen die ze zelf erna voor de leden als voorziening kan aanbieden?
  • Of doet SURF komende 2 √† 3 jaar gewoon even niets? Dat zou voor de verwachting in ieder geval duidelijk zijn. ūüėČ

BlockChain In Education (JRC Rapport)

De Europese Commissie heeft een ‘Science Hub’, het Joint Research Centre¬†voor het aanbevelen van beleidsmaatregelen. Dat doen ze onder andere voor het toegankelijker (meer open) maken van onderwijs. De motivatie voor hun onderzoek ligt o.a. op het terrein van een leven-lang-leren mogelijk maken, de autonomie van burgers en de kans op werk te verhogen. Het rapport dat op de BlockChain in Education conferentie werd aangekondigd is nu verschenen.

De samenvatting stelt dat het rapport:

  • kijkt naar de fundamentele principes van BlockChain en het potentieel daarvan voor het onderwijs.
  • uitlegt hoe BlockChain disruptief kan zijn voor de normale gang van zaken in onderwijsinstellingen.
  • het lerenden in hun kracht zet.
  • 8 scenario’s voor toepassingen binnen onderwijs schetst.

Ik was van te voren vooral nieuwsgierig of mijn eigen begrip van BlockChain klopt en of ik nieuwe concepten leer. Op de 8 scenario’s kom ik apart terug.

Heel hoog over kiezen ze de volgende insteek: BlockChain kan disruptief zijn voor alle activiteiten die gebaseerd zijn op het bijhouden van documenten waarvan het eigenaarschap gewaarmerkt is en die daarbij een tijdstempel krijgen. Klinkt vaag maar dat geldt binnen onderwijs bijvoorbeeld voor leerresultaten, kwalificaties, diploma’s en inschrijvingen.

BlockChain maakt dan het volgende mogelijk:

  • Zelf-soevereiniteit: prachtig woord en bestaat nog nauwelijks maar het gaat over de mogelijkheid om jezelf te identificeren. Terwijl je tegelijkertijd de controle blijft houden over het uitgeven en bewaren van je persoonlijke gegevens. Ik zie het als h√©t antwoord op het privacy debacle dat de huidige systemen vaak zijn.
  • Vertrouwen: je kunt bewijzen dat gegevens kloppen zonder dat je bij de oorspronkelijke maker ervan hoeft na te vragen of dat zo is.
  • Transparantie en herkomst: alle partijen die bij een transactie betrokken zijn, zijn zichtbaar voor belanghebbenden en de authentieke herkomst van de bron is geborgd. De¬†originaliteit van de gegevens zijn onomstotelijk.
  • Niet te muteren: je kunt er van op aan dat de gegevens niet zijn aangepast sinds de bron ze maakte.
  • Disintermediatie en samenwerking: er is geen tussenpersoon nodig om zaken aan te tonen, verifi√ęren of valideren.

De hoofdconclusies en voorspellingen zijn:

  • Toepassingen staan nog in de kinderschoenen en bevinden zich in de pilot-fase.
  • BlockChain versnelt het einde van papieren certificaten en diploma’s.
  • Onderwijsinstellingen zullen na het uitreiken van ‘credentials’ deze niet meer hoeven valideren.
  • Het aantonen van intellectueel eigendom wordt makkelijker als publicaties gewaarmerkt zijn.
  • Zelf-soevereiniteit verlaagt de aansprakelijkheid van instellingen. De noodzaak gegevens te beschermen wordt lager als de data zich bij de student bevindt.
  • Waar het allemaal mee begonnen is, digitaal geld, zal ook een rol gaan spelen in het onderwijs.

Oh en randvoorwaardelijk voor al dit schoons is dan wel dat de software open-source en de data-standaarden open zijn en het beheer van de data bij het individu zelf ligt. Over kantelen gesproken.

In volgende blogs meer inhoudelijk.

 

 

Keynote #owd17 Learning Analytics: Harnessing Data Science to Transform Education

Ik ben vandaag aan het bloggen op de Onderwijsdagen. De conferentie opent met de keynote van Timothy McKay. Zelf is hij een data-scientist, waar hij, letterlijk, astronomische hoeveelheden van heeft.

Hij opent met wat kengetallen van z’n werkplek: Universiteit van Michigan met “Education at Scale” als missie. Bijna 7000 medewerkers en een budget van 7 miljard, waarvan 1,4 in research zit. Ja poeh, groot hoor. Mooi is wel zijn opmaat naar Learning Analytics. Eerst deed hij onderzoek naar sterrenstelsels, in de 100 miljoenen. Vervolgens keek hij naar z’n studenten en besefte dat hij daar minder van wist dan van het heelal. Vind het zelf altijd fijn als een onderzoeker soort van nederig blijft beseffen wat hij nog niet weet.

Hij vermeld het ‘2 sigma Probleem‘ oftwel hoe vergroot je het effect van het leren afhankelijk van de manier van onderwijzen? En vervolgt met de vraag: “Hoe personaliseer je op grote schaal?”. Het antwoord hierop is een socio-technologische uitdaging. Onderdeel hiervan zijn principes als welke data is relevant, wat zijn de normen bij het vergaren van data in relatie tot autonomie, toestemming en privacy? Hij werkt een paar terreinen uit:

  • Respecteer de rechten en waardigheid van studenten. Hij is tegen ‘predictive analytics’ en moedigt aan niet te kijken naar wat er in de toekomst mis kan gaan maar kijk hoe je kunt oplossen wat niet goed gaat. Verder is hij heel kritisch naar het labelen en categoriseren van individuen. Het schiet altijd te kort omdat de plek van een kenmerk in een tabel lang niet altijd de complexiteit van de werkelijkheid goed weergeeft.
    Daarnaast wil je met de data kunnen spelen zonder dat je de specifieke data van een individu ziet.
  • Weet wat je wilt verzamelen: ze meten vanzelfsprekend examens en aanwezigheid etc. Wat er ‘ontploft’ is de hoeveelheid digitaal vastgelegde zaken zoals ‘clickstreams’ en chats etc. Wat ze eigenlijk willen is een soort portret kunnen samenstellen en dus alleen de data verzamelen die daar aan bijdragen.
    Nog verder gedacht, veel interessanter zijn bijvoorbeeld intellectuele breedte en diepgang in een vakgebied.
  • Analyse: Timothy illustreert heel mooi allerlei vormen van analyses. Welke vakken geven lagere cijfers? Welke groepen (bijvoorbeeld naar geslacht) hebben daar het meest last van? Welke extra lessen geven in welke mate betere cijfers in het vervolg van de leerroute?

Een universiteit waardig, stoppen ze het onderzoek naar hun eigen onderwijs in een volwaardig programma waar meerdere wetenschappers zich mee bezig houden. Het uiteindelijke doel is hun onderwijs gepersonaliseerd waardevoller en effectiever maken.

Timothy vertelt veel en snel zonder onaangenaam te ratelen. Inhoudelijk zou zijn verhaal wel een dag op zich kunnen vullen omdat het zo vol zit met aanwijzingen, waarschuwingen en best-practices.

GPS Routes bijhouden, bewerken en afbeelden

In deze blogpost even een kort overzichtje wat ik met GPS gegevens doe, als tip mocht je ze handig vinden:

Positie bijhouden

  • Op de achtergrond heb ik altijd GPSLogger aanstaan. Deze bepaalt elke minuut mijn positie, als ik in beweging ben. Alle posities worden 1x per dag weggeschreven in een ‘dagbestand’ op Google Drive. Deze Android app gebruikt weinig energie en is gratis.
  • Google Maps houdt mijn locatie ook bij zodat ik deze in de tijdlijn terug kan vinden. In de praktijk is de nauwkeurigheid niet groot genoeg om als ‘track’ terug te kijken. De route ‘springt’ soms kruislings over de kaart heen. De toegevoegde waarde is wel dat Google vrij nauwkeurig je positie koppelt aan gebouwen en adressen. Als ik dus later zoek op een naam, bijvoorbeeld van een natuurgebied, dan is deze gekoppeld aan mijn positie op een bepaalde datum in mijn tijdlijn.
  • Als ik fiets, wandel of skate neem ik de route op met (de gratis app)¬†OruxMaps, ¬†Deze volgt mijn positie nauwkeuriger en slaat de bestandjes lokaal op. Kaarten kunnen eventueel offline op je SmartPhone gezet worden maar het werkt opzich ook zonder dataverbinding en kaarten. Deze is dus niet om te kijken waar je bent maar voor latere statistieken zoals snelheid en afstand etc.

Route bewerken en afbeelden

  • Voor Windows gebruik ik hiervoor GPS Track Editor. Deze toont GPX bestanden op een kaart van OpenStreetMap. Tracks opsplitsen door op een positiepunt te klikken en segmenten verwijderen is allemaal rechttoe rechtaan.
  • In de browser gebruik ik GPS Visualiser. Nadat je een GPX bestand hebt ge√ľpload, kun je kiezen voor kaartstijl of satellietfoto en de afmetingen van je kaart. Bij mooie routes in de natuur zet ik de breedte op 3000 pixels, zodat het detailniveau hoog is. Deze sla ik vervolgens als afbeelding op bij de foto’s van die dag. Overigens loop je van je scherm af dus een normale screenshot maken gaat niet. Daarom gebruik ik in Chrome “Full Page Screen Capture“. Deze extensie schuift horizontaal en verticaal en hecht automatisch de screenshots aan elkaar tot √©√©n afbeelding.

 

FontAwesome Iconen gebruiken in Office 2016

Sinds kort kan je in Office 2016 ook met zogenaamde SVG afbeeldingen werken. Dit zijn geen afbeeldingen met pixels zoals foto’s maar bestaan uit lijnen en geometrische figuren. Deze worden veel gebruikt voor icoontjes. Een voordeel is dat je ze kunt vergroten zonder dat het er wazig uitziet. Een veel gebruikte set van iconen is FontAwesome. Als je ze eenmaal kent zie je ze overal, ze zijn vrij te gebruiken.

Als je ze wilt gebruiken in Office kan dat op 2 manieren:

  • Installeer het als een lettertype: na het downloaden met je even het ttf bestandje aanklikken in Windows. Vervolgens kun je in Word of Powerpoint met “Invoegen” en “Symbolen” de iconen gebruiken. Vergroten is dan een kwestie van het lettertype vergroten.
  • Als SVG afbeeldingen: deze zijn hier te vinden. Het gaat om enorm veel bestanden omdat in de zip de honderden iconen zich ook als normale afbeeldingen (*.png) bevinden, steeds op verschillende grootte. Pak anders alleen de SVG uit.

Als je aan het bestandje niet ziet wat het is, bekijk de iconen dan op de FontAwesome site of installeer een tekenpakket wat SVG kan openen. Tip: Inkscape.

Netflix Kijkactiviteit Exporteren

Even een tussendoortje weg van Office365 en mijn Blockchain tweets enzo. Ik zat al een tijdje te zoeken naar manieren om de kijkactiviteit van Netflix te exporteren. Waarom? Uit principe omdat ik het belangrijk vind dat ik zelf ook beschik over mijn persoonlijke data. Netflix heeft geen export-knop waarmee je alles ‘even’ exporteert naar csv bestanden. Zodat je er daarna in Excel weer wat mee kan. Diensten zoals Last.fm met muziek scrobbles en Twitter voor je tweets hebben dit wel.

Heel even probeerde ik SIMKL uit, dat belooft te integreren met Netflix en je kijkgeschiedenis te importeren. Zodat je het daar kan exporteren naar csv. Werkte voor geen meter echter, importeerde ongeveer een tiental willekeurige items maar dus zeker niet de hele historie.

Maar soms ben je langer bezig automatisering uit te zoeken dan het handmatig doen. Hoe dan?

  • Open je kijkactiviteit van Netflix. Netflix toont deze van het profiel dat je hebt aanstaan op dat moment. Als je er meerdere hebt althans.
  • Scroll tot het einde naar beneden. De pagina ververst dan en toont meer. Na een paar keer ben je tot aan het begin van je kijkhistorie.
  • Selecteer op de webpagina zelf de tabel met alle datums en titels.
  • Kopieer en plak deze in kladblok of een alternatief programmaatje dat met platte tekst kan omgaan. Tip: Notepad++
  • Selecteer een keer de tekst ” Een probleem melden … “. Netflix toont deze namelijk achter elke regel. Vervang deze tekst door niets. Vaak kan dat met sneltoets Ctrl+H.
  • Sla het bestand op of open het erna in Excel voor verdere analyse.
  • De volgende keer dat je dit herhaalt hoef je natuurlijk niet helemaal naar beneden te scrollen.

 

Digitaal Ondertekenen Niet Alleen Voor Mensen

Digitaal Ondertekenen: Niet alleen voor mensen!

Digitaal Ondertekenen kan natte handtekeningen vervangen, gezet door mensen. Als je echter goed kijkt naar het proces dan zie je dat het ondertekenplatform zelf ook ondertekent. Technisch zijn dit servers die met een eigen certificaat en sleutel kunnen aantonen, dat ze zijn wie ze zeggen te zijn, net als mensen die zich identificeren.

Ze gebruiken dit om het logboek te ondertekenen, die een accountant later kan gebruiken om het proces te auditen. Daarnaast doen ze nog iets anders: ze berekenen een ‘vingerafdruk’ van het document. Dat is wiskunde met een zogenaamde ‘klutsfunctie’, die bekijkt het bestand en berekent een code. Als je aan het document ook maar √©√©n komma of punt wijzigt dan levert dit een andere code (hash) op. De beste klutsfuncties zijn zodanig dat twee documenten nooit dezelfde code opleveren. Hiermee kun je aantonen dat een bestand of kopie ervan inhoudelijk onveranderd is, je geeft er een waarmerk aan.

Nu is waarmerken op zich al waardevol, ook al komt er geen menselijke handtekening bij kijken. Je kunt namelijk aantonen dat iets op een bepaald moment een bepaalde toestand had. Dit kan een document, foto of geluidsbestand zijn dat als ‘bewijslast’ dient voor iets anders.

In het onderwijs denk je dan al snel aan ‘het waarderen van leerresultaten’, summatief of formatief voor formeel leren, het aantonen van vaardigheden of competenties middels bewijslast in een portfolio en het waarderen van informeel leren. Wilfred Rubens heeft al meer geschreven over deze vorm van ‘credentials’ waarvoor blockchain faciliterend zou kunnen zijn.

Ik ben daarom benieuwd of ik hier meer over te weten kom op het komende “Blockchain in Education Congres” op 5 september bij de universiteit van Groningen. Blockchains hangen namelijk aan elkaar van wiskundige klutsfuncties maar de waarde zit natuurlijk in de toepassing.

Mijn eerdere berichten over Digitaal Ondertekenen:

Digitaal Ondertekenen: Het Proces

Tijdens mijn ori√ęntatie op digitaal ondertekenen had ik zelf de behoefte om het proces op hoofdlijnen te kunnen volgen. Toen maar uitgetekend in PowerPoint. Het bovenste deel volgt het proces vanuit het bedrijf en de klant. Het onderste deel geeft het onderteken platform weer. (Voorbeelden zijn hier te vinden)

ModelDigitaalOndertekenenProces

Beste zichtbaar fullscreen.

Uitgeschreven:

  1. Voorbereiding: De medewerker maakt een document, upload deze als PDF en het platform berekent een vingerafdruk. Deze is later nodig om te controleren of de ondertekende versie van het document onderweg niet aangepast is. Er wordt een logboek aangelegd om alle acties in het proces vast te leggen.
  2. Ondertekenen: De ondertekenaars identificeren zich en ondertekenen het document. Dat kan door met de muis of pen een krabbel te zetten of op een knop te drukken. Identificatie gebeurt met SMS/TAN code of een inlog vanuit bankID, DigiD of e-Herkenning. Als je een persoonlijke sleutel hebt en deze gebruikt krijg je het hoogste niveau van bewijskracht. De handtekening wordt als een stempel zichtbaar in het PDF/A.
    Het platform neemt alle handelingen (sturen, openen, ondertekenen) op als acties in het logboek.
  3. Afronden: Het platform controleert aan de hand van de vingerafdruk de integriteit van het document. Het logboek wordt afgesloten en ook ondertekend. De medewerker kan beiden vervolgens downloaden en archiveren.

De Powerpoint is hier te vinden.

Eerdere berichten over Digitaal Ondertekenen:

Digitaal Ondertekenen: Niveaus

Tijdens mijn ori√ęntatie op het onderwerp Digitaal Ondertekenen liep ik ook tegen de ‘niveaus’ van handtekeningen aan. Het raamwerk onderscheid er in principe 3:

  1. Scan van handtekening: Deze is vanwege de kopieerbaarheid makkelijk na te maken en heeft dus een lage bewijskracht.
  2. De ‘Geavanceerde handtekening’: De identiteit van de ondertekenaar is onlosmakelijk verbonden met het document. Het is ondertekend met aanvullende maatregelen (bijvoorbeeld sms-code).
  3. De ‘Gecertificeerde handtekening’: De ondertekenaar heeft een persoonlijke sleutel. Deze persoonlijke sleutel is uitgegeven door een benoemde ‚Äėcertificaatdienstverlener’.

Welk niveau nodig is moet afgewogen worden per document en transactie. Is het veel waard en de kans op later conflict groot? Kies dan een hoger niveau.

Maar wat nu als de kans klein is en bewijslast ook anders te regelen is dan met een handtekening? Dan is deze waarschijnlijk niet nodig! Niet elke afspraak in een document  of communicatie hoeft ondertekend te worden. Om dit geheel te overzien leek het me handig om de niveaus vòòr het zetten van een handtekening ook te tonen.

Gelijk maar in een modelletje:

ModelDigitaalOndertekenenNiveausIk noem deze dan:

  • ‘anoniem’
  • ‘ge√Įdentificeerd’: Alle documenten waarop onze naam staat of de documenteigenschappen onze naam als auteur vermelden. Alle webformulieren die we invullen na inloggen.
  • ‘geautoriseerd’: Alle documenten of formulieren die we indienen op basis van toegekende rechten. Deze formulieren zijn dan onderdeel van een workflow of self-service module.

Waarschijnlijk zijn de meeste interne bedrijfsprocessen voldoende aantoonbaar als iemand inlogt en/of geautoriseerd is voor het accorderen van zaken. De scan van handtekening laat ik hier weg vanwege de lage bewijskracht.

Mijn eerdere posts hierover:

Digitaal Ondertekenen: Ook interessant als particulier?

Tijdens mijn ori√ęntatie op digitaal ondertekenen ben ik ook leveranciers oppervlakkig gaan vergelijken. Als MBO instelling al lid van Surf? Bespaar je dan de moeite van het zoeken, aangezien de inkoopcombinatie dit al aanbesteed heeft voor je: Evidos.

Toch ben ik als particulier ook nieuwsgierig. Mijn vader is namelijk een nogal productieve maar niet zo’n commerci√ęle kunstschilder geweest. Zijn werken willen we uitlenen met bruikleenovereenkomsten. Dan is digitaal ondertekenen wel zo handig.

Leveranciers verschillen onderling:

  • Kunnen particulieren √ľberhaupt een account hebben?
  • Bieden ze flat-free prijzen met onbeperkt handtekeningen of zijn ze juist elastisch met een fee-per-sign?
  • Ondersteunen ze digitale handtekeningen van het niveau “krabbel-van-scan”, de “geavanceerde” of zelfs de “gekwalificeerde”?
  • Welke methodes van identificeren bieden ze?
  • Gebruiken ze voor de ‘geavanceerde handtekening’ bijvoorbeeld bevestiging met SMS code? Betaal je hier (in bulk) extra voor?
  • Ondersteunen ze de ‘gekwalificeerde handtekening’ als ik als particulier een eigen sleutel heb? Zo’n sleutel bestaat geloof ik uit 2048 nullen en enen die je niet uit je hoofd hoeft te kennen. Ik ken overigens nog niemand hoor in m’n eigen kenniskring, die dat leuk vindt om te hebben. Ik wel dus ūüėČ
  • Hoe gebruiksvriendelijk is hun systeem om er een PDF te uploaden en uit te zetten naar ondertekenaars?

Hieronder volgt een overzichtje met de stand van nu:

Leverancier Prijs per Maand Prijs per Sign  Maximum  SMS  Overig
ValidSign ‚ā¨20,00 ‚ā¨0,00 Aantal handtekeningen is Fair-use. ¬†Onbekend
Stiply ‚ā¨30,00 ‚ā¨0,00 20 documenten per maand ‚ā¨0,20 Buiten bundel is per ‚ā¨1,50 document.
SigningService ‚ā¨39,00 ‚ā¨1,00 ¬†n.v.t. ‚ā¨0,00 Eerste 5 ondertekeningen zijn gratis.
Evidos ‚ā¨7,50 ¬†n.v.t. Per jaar 100 credits: 100 documenten met 2 ondertekenaars. 0,2 credit van je bundel per sms, omgerekend ‚ā¨0,18 ongeveer. De bundels met credits rekenen verschillend af voor DigiD en extra ondertekenaars.
Digi Stamp ¬†n.v.t. ‚ā¨2,40 Per document maximaal 4 ondertekenaars. Inbegrepen. Met opzet geen ondertekening op mobiel.
Adobe Sign ‚ā¨13,17 n.v.t. n.v.t. Geen Werkt met email-verificatie.
SignRequest Gratis of ‚ā¨8,00 n.v.t. n.v.t. ‚ā¨0,20 Gratis variant biedt geen SMS.
DocuSign ‚ā¨10,00 n.v.t. 5 documentenper maand ¬†Onbekend