Office 365 ontwikkelingen in en om de klas #kdo365

Ik ben vandaag bij Microsoft te gast voor de Kennisdeling Office365Alixe van Ogtrop en Erwin Theunissen nemen ons mee in de mogelijkheden van Office365 in het onderwijs. Zoals altijd beginnen we met een feel-good-movie 😉

Alex opent met een intro over het veranderde karakter van Microsoft. Behalve dat Microsoft geen monopolist meer is, is de wereld zelf ook snel verandert. Microsofts adagio ‘Mobile-First, Cloud-First’ probeert hier bij aan te sluiten. Deze uitdaging is er ook voor de docent: Hoe digi vaardig is de leraar? Kan hij/zij digitaal connectie maken met de leerling?

Vervolgens komen er wat tools voorbij die de moderne docent kunnen ondersteunen:

  • Office Mix: Een gratis plugin voor PowerPoint waarmee je rijker lesmateriaal kunt maken, vergeleken met een normale PowerPoint althans. De docent kan toelichting inspreken, achteraf de opname bewerken en dit delen met zijn studenten. Ook kunnen interactieve quizzes gemaakt worden om studenten te laten oefenen met vragen. Aan het einde kun je het publiceren als video in het cloud gedeelte van Mix. Blijkbaar kan de docent later bekijken hoe lang een student bezig was met een slide.
    Bekijken kan op elk platform in gangbare browsers. Mixes bouwen is nog wel even niet voor de Mac-ers onder ons. Of je moet Bootcamp en Parallels hebben draaien. 😉
  • Office Groups: Alixe presenteert hoe je als studenten onderling kunt samenwerken in Groups. Eigenlijk een soort WhatsApp groepen, maar dan eentje waar je documenten, notities, taken en agenda’s kunt delen. Ik heb er hier al meer over geschreven. Laagdrempelig in gebruik en beheer.

Rik Maes op het Netwerk Informatiemanagers MBO

In 2009 kwam ik voor het eerst in aanraking met het negenvlaksmodel van Rik Maes. We probeerden dat te snel toe te passen of we liepen een beetje op de troepen vooruit, kan ook. Later in 2013 zijn we er opnieuw mee gestart en pasten we het model toe, in combinatie met de rollen van Toon Abcouwer. Ik was dus erg benieuwd naar Rik zijn verhaal en laatste inzichten en dank aan Kennisnet voor het organiseren.

Hij opent een tikkie filosofisch: met ‘informatie’ is het net als met ‘energie’ … moeilijk te definiëren maar erg nuttig. Belangrijk er om heen is daarom ‘conversatie’, en dan niet alleen presenteren en discussiëren maar dialogeren. Dat is ‘elkaar laten weten wat je niet weet’.

Maar dan even eerst de basics. Rik ziet de verschuiving van ‘informatie-tegen-IT-geplakt’ via ‘informatie-tegen-Business-geplakt’ naar ‘samensmelting’. Hij geeft een aantal grondregels:

  1. Informatiegebruik > Informatieproductie … oftwel het technologieaspect is minder belangrijk dan de toepassing.
  2. Informatie = Dienst … oftwel de ICT-afdeling heeft klanten die je een dienst kunt bewijzen, geen eindgebruikers.
  3. De kunst van het landen: hoe zorg je dat de organisatie het gebruikt?
  4. Van ‘demand/supply’ naar ‘mixed teams’. Van wij/zij gevoel naar teams die er samen voor staan.
  5. Words create Worlds: de manier waarop we de dialoog voeren is erg van belang. Start niet met complexe schema’s. Hou je eigen taal, vaktaal en de organisatie-taal in balans met een evenwicht tussen ‘tellen’ en ‘vertellen’. Tip voor de business: Als je het niet begrijpt, zeg je Nee.

Hoe ga je dan om met turbulente tijden? Hij is daarom kritisch bij de term ‘innovatie’ en de vele vormen waarin het komt. Praat niet alleen over social-media, robotics, 3D printing, Virtual Reality maar juist over duurzaamheid, traditie, veiligheid, vertrouwen, inspiratie etc.

De vraagstukken waar we steeds meer mee bezig zijn, zijn niet die van de ‘ingenieur’ maar de zogenaamde ‘wicked’ problemen, die alleen op te lossen zijn met meerdere disciplines. Deed me erg denken aan Tom Graves zijn categoriën van problemen en betekenis leggen in fenomenen.

Rik heeft een no-nonsense houding ten opzichte van beleidsplannen en ‘concern-rituelen’ die hij combineert met een bescheiden houding. Hij sloot af zoals hij begon, een tikkie filosofisch met een gedicht van Robert GravesIn Broken Images“.

Het Netwerk Informatiemanagers MBO

Op de netwerkbijeenkomst Informatiemanagement MBO deelden vandaag 3 collega’s hun ervaringen en hindernissen.

Frank van Dijk van de Onderwijsgroep Tilburg

De informatiemanagers zitten samen met de Coördinator Functioneel Beheer en de Coördinator Informatiebeveiliging in een stafdienst “SSC Onderwijs”. Deze staat met andere diensten naast die van ICT Services. Sinds kort vallen de Functioneel Beheerders ook hieronder.

De taken van de informatiemanager behelzen onder andere afstemming met de portefeuillehouder IM (CVB lid), architecten en functioneel beheerders, adviseren op het gebied van projecten(portfolio) en het aanjagen van technologische vernieuwing.
De praktijk van het negenvlaksmodel is als volgt te visualiseren:
Negenvlaksmodel
Frank noemt een aantal hindernissen om Informatiemanagement echt tot z’n recht te laten komen.

  • De zichtbaarheid en rol van IM
  • De veranderbaarheid van de organisatie
  • Beleid vooral op papier
  • Scope, diversiteit en focus

Martijn Bos van het Koning Willem I College

Bij KW1C hebben ze een aparte dienst Informatiemanagement, met 5 IM-ers en 7 functioneel beheerders en een aantal projectleiders. Hij deelt een aantal hindernissen met ons:

  • De gang naar cloud is in de praktijk meer dan zomaar ‘verplaatsen’ van data, voor integratie en toegang van data ziet hij veel uitdagingen.
  • De willekeur aan vragen (informatiebehoefte en applicaties) uit de organisatie.

Jaap de Mare voor het Albeda College

Jaap omschrijft de instelling als eigenwijs, ambitieus en innovatief. In de implementatiefase echter ‘schuilt de uitdaging’. Qua positionering: IM rapporteert aan het CVB en er is een platform bedrijfsvoering voor besluitvorming. Hij omschrijft het als ‘invloed zonder macht’. Laat je invloed vanuit de kwaliteit komen. Zijn advies: probeer je tot het strategisch en tactisch niveau te beperken anders wordt je teveel afgeleid.

Zijn veranderfilosofie geeft hij ons mee:

  • niet dwingen maar verleiden
  • visie op samenhang middels architectuur
  • meer gericht op het creëren van momentum dan op het kanaliseren van veranderingen
  • concrete veranderingen realiseren

Hij noemt voorbeelden van laaghangend fruit, die maar blijven liggen, zoals: apps en portalen voor studenten en ouders, management-dashboard, identiteitenbeheer, van bestellen-tot-betalen. Het hoger hangend fruit is voor hen de Herziene Kwalificatiestructuur, onderwijslogistiek, iECK en MBO cloud, innovatie in de klas en de ICT competenties voor docenten.

Bloggen op #cviov

Vandaag bezocht ik de 2de dag van de CVI Conferentie in Groningen. De blogs zijn terug te vinden op het conferentieblog:

Bloggen op #cviov

Vandaag bezocht ik de CVI Conferentie in Groningen. De blogs zijn terug te vinden op het conferentieblog:

Van student naar onderwijs en ICT op #samboict

Ik ben vandaag op de 33ste saMBO-ICT Conferentie bij het TT-Instituut van Drenthe College in Assen. Wim Veen sluit af met de keynote. Sinds CVI 2008(?) had ik hem niet meer gehoord, toen nog met Marc Prensky en het verhaal over Digital Natives.

Hij opent met Monument Valley (voor 8 tot 12 jarigen) waarin je leert hoe een driedimensionale omgeving in elkaar steekt. Een voorbeeld van leren en uitdagen tegelijk. Hij ziet daarom de volgende veranderingen:

  • Van mensen in dienst naar zelfbeschikking en eigenaarschap.
  • Van leerling als consument naar gepersonaliseerd en gamified.
  • Van kennisoverdracht naar docent als choreograaf.
  • Van onderwijsfabriek naar inspiratie.

Hij formuleert het doel van het onderwijs alsvolgt:

De vraag die je je als docent moet stellen is niet wat leerlingen moeten leren maar hoe je de condities kunt creëren om betekenisvol te onderzoeken zodat de wil om te creëren zich ontwikkelt bij elke leerling.

Hij haalt voorbeelden aan van massamaatwerk, zoals je persoonlijke Muesli of tas. Personaliseren van dienstverlening komt overal terug. In het onderwijs ook?  Volgens Wim geven games aanknopingspunten voor moderne leeromgevingen. Zelf je strategie bepalen, met anderen samenwerken, zelf je doel kiezen, uitdagende omgeving etc. Daarnaast is zijn stelling dat jongeren meer geneigd zijn om beeldmateriaal te interpreteren dan taal. Die slaan ze liever over.

Wim Veen prikkelt en zet je aan het denken of je leeromgeving wel uitdagend en hedendaags genoeg is. Zijn boodschap bestaat al een tijd en zou ook tot z’n recht komen bij onderwijzers zelf lijkt me.  Vijf uitdagingen daarom:

  • Verlaat het 50 minuten lessensysteem.
  • Verlaat het jaarklassensysteem.
  • Voer gepersonaliseerd onderwijs in.
  • Hef vakkenscheidingen op.
  • Voer e-portfolios in.

Keuzedelen en de impact op de bedrijfsvoering op #samboict

Ik ben vandaag op de 33ste saMBO-ICT Conferentie bij het TT-Instituut van Drenthe College in Assen. Elsa van Bruggen (Regie herziening MBO) en Henk-Jan van Ginkel (saMBO-ICT) nemen ons mee in het verhaal. Op MBO City heb ik hierover ook al geblogd.

Henk-Jan als eerste:

De bedrijfsvoering wordt in dit kader opgehakt in aanbod keuzedelen, studenten administratie en onderwijslogistiek. Steeds een paar vragen die je als school te beantwoorden hebt.

Aanbod van keuzedelen

  • Welke keuzedelen uit het register gaan we aanbieden? En wanneer en hoe vaak bepalen we dat? Het register wordt 4x per jaar geactualiseerd.
  • Welke doelmatigheidsafwegingen zijn er?
  • Op welke manier willen we ons als instelling profileren met keuzedelen?
  • Wil je wel of niet afwijken van een deel van de keuzedeelverplichting?
  • In welke mate neem je de interesse van de student en het bedrijfsleven mee?
  • Faciliteer je wel of niet extra keuzedelen?

Studenten administratie

  • Heb je de keuzedelen in het OER en het examenplan opgenomen?
  • Pas je de onderwijsovereenkomst en BPV overeenkomst aan?
  • Hoe registreer je de keuze in het administratiesysteem?
  • Heb je het diploma en de resultatenlijst aangepast?
  • Hoe komen keuzedelen terug in de verantwoording in het jaarverslag?

Onderwijslogistiek

  • Hoe komen keuzedelen aan bod in het rooster en de langere termijnplanning? Een keuzedag per week? Een keuzemaand per jaar? Keuzedelen verspreid tussen het andere lesaanbod?
  • Programmeer je gemeenschappelijk of niet? Zet je jaren die hetzelfde kiezen bij elkaar? Of opleidingen met gemeenschappelijke keuzes? Geef je alle vrijheid of perk je dit in?
  • Hoe match je de beschikbaarheid van docenten en middelen? Hoe lang heb je hiervoor nodig? Een half jaar van te voren?
  • Wat is de intekentermijn voor keuzedelen?

Het geheel leidt tot allerlei vragen over vragen. 😉

Elisa vervolgt met ‘configuraties’ van keuzedelen. Dit zijn sets van keuzedelen en deze helpen, zeker in het begin, om makkelijker te plannen. Bijvoorbeeld set ABC en ABD. Keuzedelen AB komen dus zeker altijd voor. Dit versmalt de keuzevrijheid van studenten aan de ene kant, maar organisatorisch is het minder complex dan alles los aanbieden.

Het vermindert ook het aantal keuzemomenten en dus het aantal keer dat een overeenkomst moet worden aangepast. Keerzijde is wel dat een student moeilijk een set van 3 keuzedelen kan kiezen als deze over 2 jaar pas aan bod komen.

Over niet-gekoppelde keuzedelen

  • Hoe informeer je over de mogelijkheid?
  • Hoe faciliteer je het verzoek indienen?
  • Wie doet de controles op overlap met de kwalificatie en organiseerbaarheid?
  • Wie wijst toe of af?
  • Hoe komt het in het rooster, de OOK en de resultaatstructuur?
  • Wie houdt het overzicht voor het jaarverslag?

Informatiebeveiliging met beide benen op de grond

Ik ben vandaag op de 33ste saMBO-ICT Conferentie bij het TT-Instituut van Drenthe College in Assen. Jaap de Mare vertelt over informatiebeveiliging en privacy op het Albeda Collega. Beleidsmatig hebben veel MBO’s gebruik gemaakt van het werk dat HBO al gedaan had, het normenkader [pdf] en het Cyberbedreigingsbeeld. Jaap ook dus. De uitdaging zit juist in het ontstijgen van alleen het beleidsmatige.

Hij neemt ons mee in de wereld van ‘risico’s, maatregelen en borging/beleid’. Overigens relativeert Jaap de zwaarte van de risico’s voor een school een beetje. Hij onderscheidt de volgende niveaus van volwassenheid:

  1. Ad-Hoc: je neemt maatregelen, maar deze groeien organisch en willekeurig.
  2. Herhaalbaar maar intuïtief.
  3. Gedefinieerd proces van maatregelen uitvoeren.
  4. Beheerst en meetbaar.

Jaap moedigt vanzelfsprekend aan om eerst te focussen op ‘hoge’ en ‘midden’ dreigingen. Voorbeelden:

  • Hoog: Digitale identiteitsfraude (je uitgeven voor een ander tijdens een examen) en manipulatie van data (student wijzigt zelf cijfers).
  • Midden: Vertrouwelijke gegevens die op straat komen te liggen, zoals zorggegevens, diefstal van examens en verstoring van ICT (DDOS etc.).

We krijgen ook maatregelen mee die we kunnen nemen:

  • Sterke authenticatie (token, sms)
  • Monitoren (wanneer worden cijfers aangepast bijvoorbeeld).
  • Versleuteling (encryptie, ook in koppelingen)
  • Geen ‘Single Sign On’.
  • Bewustwordingscampagne, maar dan meer dan alleen bangmakerij, juist ook concreet verbinden aan risico’s.
  • Technische maatregelen.

Borging kan met procedures rond opslag (examens), backup/restore en het volgen van beveiligingsincidenten. Jaap geeft ook wat suggesties:

  • Focus op maatregelen (en niet zozeer op de borging).
  • Focus op laaghangend fruit (zonder grote kosten of moeite).
  • Accepteer rest-risico’s.

Uitsmijter: voorkom ‘de paarse krokodil’ omdat je allerlei laag-risico maatregelen probeert te borgen!

SIG onderwijslogistiek op #samboict

Ik ben vandaag op de 33ste saMBO-ICT Conferentie bij het TT-Instituut van Drenthe College in Assen. Gert Idema vertelt over het SIG Onderwijslogistiek van Surf. Zijn motto is puzzelen met begrip.

Gert zijn definitie van onderwijslogistiek: Het geheel van (ketens van samenhangende)  processen, systemen en informatiestromen. Voeg daar veel stakeholders en complex mensenwerk aan toe …

Hij heeft ook een honingraat-model:

Onderwijslogistiek

Voor de gemiddelde informatie-architect verwacht ik dat het te weinig lagen bevat, de kolommen staan scheef en er staan processen en informatieproducten door elkaar, maar dat doet er niet toe ;).

In groepjes begonnen we aan het model te puzzelen, soms zijn er wat MBO specifieke zaken. Bij Surf Spaces heeft deze SIG ook een eigen plek, met meer informatie over het model en de puzzel. Met belanghebbenden samen hier over spreken is natuurlijk het waardevolste, niet zozeer het model zelf.

Wat ik zelf belangrijk vind is dat we als MBO niet het wiel opnieuw uitvinden, maar voor de overeenkomstige problemen samenwerken met het HBO. Surf helpt hierbij en Gert nodigt ons uit om deel te nemen aan deze SIG, expliciet vraagt hij om deelname van MBO.