Drie modellen en de onderwijsmanager

leo bakker jan bartling De presentatie werd gegeven door Jan Bartling (ROC-i) en Leo Bakker (Kennisnet). In hun samenwerking heeft men masterclasses ontworpen voor managers. In deze masterclasses probeert men de link tussen beleid en ICT te leggen. Om een indruk te geven laat Jan zien hoe die masterclasses in elkaar zitten. (Jan doet zijn jasje uit… we gaan een middag in 3 kwartier stoppen!)

Er is een grote kloof tussen Onderwijs en IT. “IT is ingewikkeld en je mag niets” versus “gebruikers zijn dom en snappen niets”. Om het grijpbaar te maken worden 3 modellen angeboden:

  1. Van ROC-i: met 3 pijlers (infrastructuur, beheer en ict management) en 4 processen (deelnemer, onderwijsontvoering, begeleiding, secundaire processen).
  2. Henderson Venkatraman:   een 4 vlaksmodel met een IT/Business as en een Operationeel/Strategische as. (Net als het 9 vlaks model van Rik Maes, maar dan zonder de tactische en verbindende laag) Jan illustreert soorten problemen als een vlak of verbinding ontbreekt. Henderson
  3. Benson: Van Business Strategies naar Business Results. Het probeert de vraagt te beantwoorden “Hoe krijgen we de kudde de juiste kant op?” En dan vanuit de hele organisatie en niet alleen vanuit management. Vervolgens wordt in 7 stappen getoond hoe je dit uitwerkt.

Zelf vond ik het 2de en 3de model het meest tastbaar en praktisch inzetbaar. Vooral de 7 stappen die Jan illustreerde.

(Dit is een crosspost op www.blogisch.nl en rocmb.blogspot.com)

Stick Together Monitoring VMBO-MBO

leijgraaf Rob Verstegen en Dorothée (ROC Leijgraaf) gaven een presentatie over doorlopende leerlijnen en aanpak van doorstroomproblemen. ROC Leijgraaf trekt het project "Stick Together", vanuit de strategische ambitie: "In 2011 zijn we een school zonder uitval", of iets genuanceerder zonder ongemerkte uitval… Partners zijn andere ROC’s en VO scholen in de regio, leerplicht en RMC.

Vanuit de registratie van studentgegevens wil men risicoleerlingen monitoren en interventie plegen. Al gedurende het 4de jaar VMBO wordt gekeken wie "risico-overstappers" zijn. Deze worden gevolgd. Sleutelbegrippen: vroegtijdige signalering, nauwkeurige registratie, snelle interventie, sluitende aanpak.

Enkele kengetallen: Van 2004 tot en met 2007 daalde het aantal risico-overstappers van 17% naar 1,3%. Dus de "ongemerkte uitval" daalde. De kans op ontsnappen is gering. De snelle interventie werd ook duidelijk: contact leggen, controleren aanmeldingen, volgen etc. Als van iemand in oktober de bestemming nog steeds onbekend is, dan gaan de decanen van de VMBO’s alsnog bellen naar de studenten. Belangrijk is dat men zich probleem-eigenaar voelt, ook al is de leerling al vertrokken.

Helemaal interessant vond ik de technische oplossing: een USB-stick! Vandaar de titel… Dus juist niet eerst een portal bouwen, waarop allerlei partijen inloggen en data uitwisselen, maar laagdrempelig een programmatje om te leerlingen volgen op een stick. Alle decanen hebben er één. Per student zijn acties vast te leggen (intake, oriëntatie, gesprek, bedrijfsbezoek etc.) en en statussen (plaatsing, aanmelding etc.) Hieruit zijn weer allerlei handige lijstjes uit te draaien. Hiervoor is gekozen omdat men snel aan de slag wilde en gaandeweg wilde ontdekken wat goed werkt. Alhoewel de gegevens nogal diffuus verspreid zijn op ieder zijn stick, is het toch doeltreffender gebleken dan starten met een groots online systeem. De vraag is wel of het in regio’s met aanzienlijk meer studenten ook zou werken. Verder komen updates 1 keer bij jaar bij het opnieuw uitdelen van de sticks.

De informatieuitwisseling wordt gedaan door RMC als "regioseur". De info van de sticks wordt verzameld en gesorteerd op aankomstscholen. Zodat dat die bij het volgen weer kunnen aanhaken.

Eigen indruk: een originele aanpak die resultaten oplevert!

(Dit is een crosspost op www.blogisch.nl en rocmb.blogspot.com)

Referentiearchitectuur (Horizon College en ROC Aventus)

In de opening werd de vraag gesteld: “Architectuur, moet doet?” Het helpt organiseren en besluiten. Vanuit ROC-i is er nagedacht over modellen. De reden om informatiearchitectuur te ontwerpen is om het overzicht te houden over allerlei IT zaken. Het gebruikte framework was TOGAF (The Open Group Architecture Framework). Motto: voor en door ROC’s.

Wat is TOGAF? Er zijn veel modellen of frameworks, deze is open en biedt een methodiek om architectuur te ontwikkelen. Het doel is een betere inzet van IT en effectiever management door de modellen, beschrijvingen en checklists. De volgende stappen kwamen langs:

  1. Het framework vertrekt vanuit het strategische beleidsplan, dit om de “business” te verbinden met IT.  Het beleidsplan kan vertaalt worden naar uitgangspunten en principes.
  2. De business architectuur wordt beschreven. (bijvoorbeeld met modellen die de hele onderwijsketen in beeld brengen)
  3. De informatiearchitectuur wordt beschreven. (in de vorm van een applicatielandschap en informatiestromen, in de toekomst moet dit een SOA zijn)
  4. De technische infrastructuur wordt beschreven.
  5. De ontwikkelingen plaatsen binnen architectuur.
  6. Migratieplanning
  7. Implementatie, borging
  8. Architectuuraanpassing.

Schematisch:

Togaf

Conclusie: alhoewel het verhaal lang bleef steken in missie/visie was het gedeelte waarin de stappen voorbij kwamen redelijk concreet, bruikbaar en duidelijk. Helaas kwamen de laatste 3 stappen niet uit de verf.

De groep die vanuit ROC-i hieraan werkt maakt gebruik van een wiki/sharepoint. De link volgt nog.

Aanval op de uitval door Kees Waijenberg en ROC van Amsterdam

Vanuit het gemeentelijke achterstandenbeleid in Amsterdan richt men zich op terugdringen van de uitval. Overgangsmomenten PO/VO en VO/MBO worden als risicovol bezien. De student wordt als het ware "ge-tracked en ge-traced". Deze overgang wordt de kernprocedure genoemd. Partijen die erbij betrokken zijn: MBO’s (4), VO (50) en de gemeente.

Korte Schets:

De regio Amsterdam bevat 10% van de VMBO populatie van Nederland. De noodzaak ontstond vanuit: Onduidelijkheid bj VO waar de student zich aanmeld, veel te laat aanmeldingen, en het convenant "Aanval op de Uitval". Schooljaar 2005/2006 heeft men als een  ontwikkelingsjaar ingezet, 2006/2007 was proefjaar (voor de implementatie van een gemeenschappelijk elektronisch loket). Resultaat: nog slechts 150 studenten die "kwijt" zijn in de regio. Verder doen alle partijen vrijwillig mee.

Technische Opzet keten:

  • Loket op internet in vorm van portal: de vo scholen en mbo scholen het toegang tot hun respectieve studenten. Daarin ziet men waar iemand zich aanmeldt en wat de status is van de plaatsing.
  • Als basis wordt de IB-foto van de regio gebruikt. Omdat gedurende het examenjaar er minimaal wijziging is.
  • Leerlingen worden voorzien van kenmerken.
  • VO scholen kunnen informatie aanvullen (begeleiding, rugzak etc.)
  • VO ziet of een student "aankomt".
  • MBO krijgt de basisgegevens van de leerlingen.

Voorwaarden om dit te automatiseren: Gedragen procedure, interne borging en een intermediaire instelling die regisseert.

Uitgevoerde verbeteringen vanuit ROC van Amsterdam

  • Eén systeem voor intake en aanmelding. Alle eigen gebouwde intakemodules heeft men de uitgefaseerd.
  • Alle aanmeldingen werden verwerkt in Peoplesoft (zowel digitale als papieren aanmelding).
  • De intakeprocedure is voor alle mbo’s gelijk getrokken.
  • Er is personeel ingezet om de relatie vo en mbo te onderhouden.
  • De resultaten van de intake worden 2 keer per week overgezet naar het loket.

Conclusie: mooie inkijk hoe men het in de regio Amsterdam heeft georganiseerd. En gezien onze opkomende convenanten leerzaam.

Eduarte door Stoas en Olaf McDaniel

Stoas benadrukt het aansluiten bij de onderwijsprocessen, processen die tegenwoordig niet lineair zijn, maar cyclisch en in elkaar grijpend. Als voorbeelden worden de intake, het leerproces en het kwalificatieproces aangehaald. Er om heen grijpt het begeleidingsproces in, dat verbinding legt met de andere processen . Vervolgens wordt vanuit de processen bekeken welke gegevens vastgelegd worden. (Bekostiging, toetsen, loopbaan, plannen etc, het toale lijstje dekt de hele onderwijslogistieke keten). Dus aan elk proces worden gegevensgebieden gehangen. Deze worden weer vertaald naar modules of applicatieonderdelen.

Vervolgens wordt gedemonstreerd hoe dat tot uiting komt in DBS (Deelnemer Begeleidingsysteem). Het bevat een overzicht/dashboard en een zorgvierkant. (studievoortgang, gedrag, begeleiding en capaciteiten). Het biedt daarnaast signaalfunctionaliteit, zodat er acties getriggerd worden. Op de één of andere manier heeft QuestionMark Perception  met feedback er ook mee te maken.

De competentiemeter: is het koppelvlak tussen het portfolio en de kwalificatie. Hiet worden de bekende matrixen getoond van werkproces/kerntaak/competenties.

Vervolgens wordt er een model getoond waarin onderscheid gemaakt wordt tussen applicaties van derden (primair en secundair) en de onderdelen waar Eduarte zich op richt. Dat betekent alles behalve HRM, CRM, Financien, Portfolio, LMS, Toetsen en Planning etc. En wel: kernregistratie, DBS, Aanmelding, Voortgang, competentiemeter.

Olaf neemt het stokje over:

De uitdaging waar men voor staat heeft te maken met complexe onderwijslogistiek en individuele leerroutes. Ook de externe druk neemt toe: minder uitval en meer verantwoording. De controle op aanwezigheid wordt hier ook genoemd. Ergens vreemd dat fysieke aanwezigheid zo’n nadruk krijgt in moderne vormen van leren. Al met al leidt het tot nieuwe functionele eisen en technische consequenties.

De oplossing van Stoas/Topicus is een SOA/SAAS gebaseerd systeem. Op 28 april wordt DBS opgeleverd, 10 april is er nog een presentatie. De volgende module is de aan/afwezigheidsregistratie. Voor de zomer moet dit af zijn. De kernregistratie wil men klaar hebben als de uitkomst van de europese aanbesteding duidelijk is. De integraties met de andere systemen (niet van Eduarte) komt in 2009.

Opening Design4All conferentie

Willem Vermeend opent de conferentie met een aantal trends: globalisering, klimaatverandering, communicatie, ondernemerschap, veroudering, strijd om talent. Maar: communicatie wordt dè kernactiviteit. Vervolgens schets Willem hoe onze jeugd communiceert. Scholen doen hun best om bij te blijven, maar het blijft ouderwets. Hij spreekt uit ervaring (doen de belasting pc’s kado gaf aan onderwijs: 1ste reactie 11 jarig jochie was “heb thuis een snellere”).

Jeugd loopt in Nederland voorop: serious gaming etc. (is dat echt zo: nederlandse jeugd beste in gaming/hacken?) Hoe kan onderwijs boeien? Door aan te sluiten bij hun manieren van communiceren. De gereedschap van jongeren is anders dan van onderwijs. Ver kwamen er wat mooie speeltjes/gadgets voorbij in de presentatie. Ik vond zelf de retoriek wel erg bekend. Wel kwamen er voorbeelden van initiatieven voorbij: “Climate Quest” en “Jobklas” waarin de docent samen met studenten materiaal ontwikkelt. Voor het bevorderen van ondernemerschap benadrukt Willem het jagen op talent.

Slot: de school moet een “connected school” worden, die 24/7 verbonden is met de maatschappij.

Keynote door Hans Appel

Hans Appel

Hans heeft een passie voor IT en innovatie. Motto “WIJ zijn slimmer dan IK” Eerste indruk van zijn presentie over zichzelf: rip-off van het “Identity 2.0” filmpje dat de vinden is op youtube. Verder schreeuwt hij wel heel hard om overtuigend te zijn. Voordeel je blijft wakker, maar hij brengt het wel heel grotesk en dramatisch. Vervolgens komt er nog een schreeuwerig spotje over Sun. Waarin alle “connected jeugd” aanwezig is.

Daarna nog alle kreten: experience, lifestyle, beleving, hyper mobiele generatie, social media, crowds, community’s etc. Zelf creëren, sociale netwerken als contact gereedschappen. WIJ GEREEDSCHAPPEN is de boodschap. Wij code = open source, R&D wordt R&We, Wij zijn aktief etc. Anyway veel harde kreten, over zaken die bekend zijn…

Tips van Hans: Zoek een WIJ proces, laat een WIJ club ontstaan, zoek WIJ gereedschap, meet WIJ resultaten. Nu ben ik zelf erg voor cummunity vorming en samenwerking als motor voor innovatie, maar Hans beloofd een idealistisch walhalla. Alles is “geweldig”.

Hans sluit met een gedeelte over “Smart Dust”: Autonome intelligente netwerksensoren. Daarvoor haalde hij, ondertussen “good old”, Nike/IPod voorbeeld van stal. Laatste kreet: “Massive Obiquitous Computing”. Nu heb ik niets tegen engelse termen, maar het ging zelfs mij te ver… anyway, beetje persoonlijke indrukken, misschien ervaarden anderen het anders!

Informatiemanagement

Ik las bij Karin een zoektochtje over informatiemanagement. Ik zal, een beetje door elkaar, proberen te schetsen:

  • wat we op ROC Midden Brabant verstaan onder informatiemanagement (IM).
  • hoe we het geimplementeerd hebben (of willen hebben).
  • hoe het raakt aan onderwijs

In de brede betekenis gaat informatiemanagement over alle informatie die nodig is bij het nemen van beslissingen. Als dit op strategisch/tactisch niveau ligt dan noemen we dat sturingsinformatie. Onder het mom van "meten=weten". Informatie die de professional op de werkvloer nodig heeft is de zogenaamde operationele informatie. Dit artikel legt verder het verschil uit tussen gegevens of data, informatie en kennis. Ruwe data ligt meestal in systemen met databases opgesloten, maar het kan ook in papieren dossiers met formulieren zitten.

database-iconVan oudsher zijn afdelingen die met een systeem werken nogal ‘bezitterig’ over hun informatie. De informatie blijft dan ‘opgesloten’ zitten en kan niet bijdragen aan beleidskeuzes. Dit effect noemt men het Silo-effect. Soms is dit ontstaan doordat anderen uit cijfers of rapporten onterechte conclusies trekken. De term silo komt van het symbool voor database. Daarom is al vrij snel bij het ontstaan van informatiemanagement op het ROC Midden Brabant een beleidsuitspraak gedaan: "Informatie is van de hele organisatie. De afdeling die zorgt voor de vastlegging van de gegevens heeft wel het eerste-recht, maar niet het alleen-recht op die informatie." Opzich een korte zin, maar is als uitgangspunt toch essentieel om informatiemanagement goed te kunnen doen.

Gegevens die vastgelegd worden in databases zijn "gestructureerd". Ze krijgen metadata mee: eenheden, soorten, categorieën en relaties met andere gegevens. Een voorbeeld is een beoordeling van een werkstuk van een student: het bevat eenheden (cijfers, o/v/g), wegingen, omschrijvingen etc. Informatiemanagement kan zich ook met "ongestructureerde" informatie bezig houden: informatie in memo’s, notulen, notities etc. Tot nu toe heeft het ROC Midden Brabant zich georiënteerd hierop door te kijken naar een Document Management Systeem of Enterprise Content Management.

In sommige organisaties is IM ontstaan vanuit IT. Dus vanuit de "harde" kant. Vanwege de link naar systemen en databases is dit begrijpelijk, maar niet altijd even handig. Voor organisaties waarin IT niet de "core-business" is (onderwijs dus!), kan strategisch omgaan met informatie beter geïniteerd worden vanuit de "business" zelf. Voor sommigen is dit een vies woord, omdat business zo doet denken aan mannen in pakken met teveel aftershave. (OK, ik vind onderwijsconferenties wel gezelliger als "Business Intelligence" conferenties, maar dat terzijde.) Onder "business" wordt verstaan je primaire proces. En voor een ROC is dat onderwijs. Uiteindelijk willen we dan ook dat alle sturingsinformatie ondersteunend zal zijn voor het management, om beleidskeuzes te maken op het gebied van onderwijs.

Dat is een hele uitdaging omdat andere zaken makkelijker te kwantificeren zijn. Ziekteverzuim, benoemingen, inzet, formatie, leeftijdsopbouw van je personeel ondersteunen personeelsbeleid. Exploitatie-overzichten, kwartaalrapportages ondersteunen je financieel beleid. Maar wat kun je meten aan onderwijs? Studentenaantallen, diploma’s, uitval, uitstroom, doorstroom, instroom, voortijdig schoolverlaten, rendement van opleidingen: allemaal zaken die te meten zijn, maar die niet eenduidig door iedereen gehanteerd worden. Mijn werk bestaat daarom voor de helft uit het precies definiëren van allerlei termen en communiceren daarover. Aanknopingspunten hierbij zijn de Benchmark van de MBO raad, convenanten met gemeente en toelichtingen van de Inspectie. Daarnaast zouden we veel meer informatie willen leveren op het gebied van coaching, begeleiding, volgen en de zorg voor studenten. Omdat je dan pas echt informatie levert voor je primaire proces en niet voor de ondersteunende bedrijfsvoering.

BISL_boekVoor de implementatie gebruiken we 2 modellen: BiSl (Business Information Services Library) en het "9-vlaksmodel" Personen die met informatiemanagement te maken hebben smijten meestal graag met modellen, schema’s, diagrammen en tabellen. Ik snap nu ook waarom ik als 11 jarig jochie al gefascineerd kon zijn door workflow symbolen! En graffiti, maar dat is een ander verhaal.

Het boek dat mij zelf erg op weg hielp was "BiSl Framework" dat alle niveau’s, rollen, taken en gebieden omschrijft. Het laat ook het verband zien tussen functioneel beheer en informatiemanagement. Voor een volgende post…

Internet Explorer 8.0 Beta

ie8beta_logo

Ik las vandaag een artikel op ReadWriteWeb over de nieuwe explorer versie en gelijk maar even getest.

Installeren

Downloaden en installeren voor WinXP SP2 ging vlot. Het bestand is 14 MB groot en na installatie moest de pc even opnieuw opstarten.

Functionaliteit

Behalve dat het weer iets mooier is, iets meer eye-candy (open maar eens een nieuwe tab, wat een mooie gradient, ahum), biedt IE8 ook meer functionaliteit. Twee vallen op: de "Activities" en de "Webslices".

webslc_iconWebslices zijn stukjes van een pagina, waarvan je de inhoud kunt volgen. Lijkt eigenlijk op RSS: je krijgt automatisch updates van info binnen als je je op een bepaalde webslice abonneert. Erg leuk, maar vooralsnog lijkt het dat ik liever nieuws in mijn RSS-reader krijg. Wellicht is het nuttig voor visuele informatie op sites waar geen RSS wordt aangeboden.

 

activities_icon

De Activities zijn een soort koppelingen met andere diensten op internet, een soort overdraagbare services dus… Deze kunnen geactiveerd worden als je een woord selecteert of dubbelklikt. Vervolgens komt er een dropdown-menu in beeld met allerlei mogelijkheden. Bijvoorbeeld het geselecteerde woord opzoeken op Google, op kaarten, op sites die het als tag gebruiken etc. Hieronder gedemonstreerd voor het woord Manchester en de "mapping" met Live Maps. Je hoeft de bezoekende site dan niet te verlaten.

 Activities

Ik ben wel benieuwd of er nu ook sites zijn die niet meer werken omdat ze 8.0 niet aankunnen of andersom…