Conferentie

De Digitale Transitie, de volgende (r)evolutie

Ik ben vandaag te gast bij ROC Twente in de Gieterij voor de 38ste saMBO-ICT Conferentie. Marcel van Oorschot (Zadkine) en Wiesje Schoemaker (Graafschap College) nemen ons mee ‘Digitale Transformatie’, uiteindelijk hun basis om Office365 projecten aan te pakken.

Marcel opent met wat we verstaan onder digitale transformatie. Het heeft eigenlijk weinig te maken met techniek als wel met houding, vaardigheden en gebruik. Techniek die overigens wel snel verandert. Worden we digitaal ‘alleen in gedrag’ of als ‘winnende innovator’, vraagt hij zich af. Hij ziet er 4 dimensies bij:

  • Nieuwe vaardigheden en nieuwe beroepen die waarde creëren.
  • Vrijheid van de eindgebruiker.
  • Uitnutting van applicaties neemt nog steeds toe, waarbij gebruikers eigen keuzes maken.
  • Inzetten op security.

Al met al, van IT-Transformatie naar Digitale Transformatie.

Wiesje vervolgt met de toepassing van deze gedachtes tijdens implementaties. Ze start met het VUCA model als mindset, aangevuld met ‘Growth Mindset:

  • V = Volatility Alles beweegt dus.
  • U = Uncertainty. Alles is onzeker dus.
  • C = Complexity. Alles is ingewikkeld dus.
  • A = Ambiguity. Alles is vaag dus.

Als onderwijsteams in een project in aanraking komen met nieuwe functionaliteiten dan zijn handleidingen en cursussen nuttig in de basis maar je hebt meer aan: geduld, vertrouwen, zelf-effectiviteit, succeservaringen en … niet curlen.

Er kwam veel respons uit de zaal omdat het raakt aan allerlei adoptie-problemen. De beleving dat je collega’s niet willen veranderen en ‘blijven hangen’. Uiteindelijk was de kern: in de relatie onderling moet er vertrouwen zijn en een klimaat waarin leren als professional de ruimte krijgt.

Iets waar ik me prima in kan vinden!

Stop Stealing Dreams

Ik ben vandaag te gast bij ROC Twente in de Gieterij voor de 38ste saMBO-ICT Conferentie. Ruud Veltenaar opent met de keynote.

Zoals elke trendwatcher opent Ruud met grotere veranderingen. Die zoals gewoonlijk culmineren in een transformatie naar de volgende fase van onze beschaving. Maar hij pleit niet alleen voor ongebreidelde technocratie. Ze veroorzaken of dragen namelijk ook bij aan:

  • De ecologische crisis
  • De sociaal-economische crisis: wie creëert meer sociale waarde en voorkomt economische schade, iemand in de zorg of een advocaat? Wie verdient er het meest?
  • Spirituele crisis: leven in de verwachting van anderen.

Hij moedigt aan om ‘mee te kantelen’ aangezien er enkele fundamentele weeffouten zitten in het onderwijs. Meekantelen kun je op gang brengen door je af te vragen:

  • Is onderwijs het krijgen van antwoorden op vragen die je niet stelde?
  • Leidt het onderwijs op voor het potentieel dat je echt hebt?
  • Sorteren we te vroeg voor? Verwachten we dat kinderen iets moeten kiezen terwijl ze nog niet weten wat ze willen worden?
  • Benaderen we onderwijs als plicht in plaats van een recht op leren?

Hij pleit overigens niet voor revolutie. Je kunt in het onderwijs niet de WHY, WHAT en  HOW tegelijk veranderen. Dan werkt het nieuwe nog niet terwijl je het oude al afbreekt. Ondanks jachtigheid toch tijd nemen dus. Wat doen we nu met technologie die wel voortdendert?

Hij vindt technologie alleen interessant als het via sociale innovatie leidt tot meer democratie. Hij geeft hier voorbeelden van zoals zonnepanelen die nog steeds in capaciteit toenemen, auto’s die zelf opladen aan de zon en de democratisering van data. Zulke ontwikkelingen dragen bij aan sociale innovatie omdat je niet afhankelijk bent van:

  • een energieleverancier: je wordt dat zelf en je wordt ook verkoper.
  • eigen bezit: als de auto geen status-symbool is kun je vervoer als dienst afnemen.

Wat ik aantrekkelijk vond aan zijn key-note is de nadruk op het creëren van waarde en dan bedoelt hij niet kapitaal. De voorbeelden die hij noemt worden allemaal aangewend of maken iets toegankelijk voor iedereen. De basis hiervoor is ‘democratisering van vaardigheden’, doordat techniek helpt deze uitwisselen. Mits we vanuit een ethische basis handelen.

Uiteindelijk is zijn hoop dat we weer toekomen aan de vraag: Hoe zijn we van waarde voor elkaar?

Tweets over zijn keynote zijn hier te vinden.

 

Opening MBO Jaar 2018

De eerste keer dat we als MBO sector een nationale opening hebben is toevallig bij mijn werkgever (ROC Tilburg). Als eerste in het programma spreekt Ingrid van Engelshoven. Onderstaande is gedeeltelijk letterlijk en kort gequote. 😉

Ze benadrukt dat DE mbo-er niet bestaat maar dat goede vakmensen onmisbaar zijn voor de samenleving. Zonder MBO-ers komt er geen druppel water uit de kraan en kan er niemand naar het ziekenhuis. Alles zou blijven steken in een theoretisch model.

De vooruitgang mogelijk maken vraagt een nauwkeurig samenspel van allerlei soorten talenten, niemand werkt alleen met z’n brein, niemand werkt alleen met z’n handen. Beroepsonderwijs en academisch onderwijs hebben elkaar nodig: verbeelding en realiteit verbinden. De MBO-er legt verbinding voor de basis in de samenleving. Als scholen kunnen we “Fernweh” stimuleren: Heimwee naar een plek waar je nog nooit geweest bent, de plek waar de talenten van onze studenten hen naartoe brengen.

 

De Student Centraal – Door een sterke informatiepositie

Toegegeven, er zijn meer manieren om een student centraal te zetten, maar vandaag sprak ik over de informatiepositie van een student. Wat mij betreft ga ik hier vaker op door in volgende blogs. Zelfsoevereiniteit is voor mij een filosofietje achter privacy en de term informatiepositie helpt om op een bepaalde manier naar persoonsgegevens te kijken.

Vandaar dat ik het leuk vond om namens saMBO-ICT een presentatie te geven op het DUO MBO Congres 2018. Inhoudelijk was het een vervolg op de CVI presentaties over BlockChain. Maar ik kan nu eenmaal niet 2 maanden later exact dezelfde presentatie geven, aangezien ik ondertussen weer nieuwe dingen ontdek en leer. 😉

De presentatie is hier te vinden.

Privacy, ook uw zaak

Vandaag ben ik op het DUO MBO congres en in de 3de ronde “Privacy, ook uw zaak” neemt Leida Berndt ons mee in de gegevensleveringen DUO. Als spin in het web, wisselen ze natuurlijk ontzettend veel persoonsgegevens uit voor BRON, lerarengister, diplomaregister etc. Tijd voor een update.

Het doel van de uitwisseling is bekostiging mogelijk maken, de beleidscyclus ondersteunen, processen voor externe uitvoering (inspectie, belastingdienst, RVO, SVB etc.) mogelijk maken en het doen van onderzoek.

Lijkt vanzelfsprekend maar het is goed dat DUO ook vertelt welke wettelijke grondslag ze hebben: onder andere Wet op Onderwijstoezicht, Wet op HO/WO, WEB. Om de komst van AVG goed voor te bereiden heeft DUO alle registraties en uitwisselingen gescreend op die grondslagen. Verder is er een afdeling ‘Gegevensmanagement’ gekomen met aandacht voor doelmatigheid, beveiliging, bewaartermijnen, schonen/vernietigen en een dataregister natuurlijk etc.

Peter Vermeijs van de MBO Raad vervolgt met doorleveringen BRON. De scholen hebben een wettelijke verplichting gegevens te leveren en deze zijn vanzelfsprekend niet openbaar. We moeten dit de studenten wel vertellen (bijvoorbeeld in de onderwijsovereenkomst, de website of het privacy-handboek).

Als school heb je per 25 mei minimaal nodig: privacybeleid, beleid informatiebeveiliging, protocol datalekken, een overzicht van de verwerkingen, verwerkersovereenkomsten en procedures voor het uitoefenen van je recht als betrokkene. Zelf hebben we veel aan de handreikingen gehad van het IBP netwerk.

Er komen veel voorbeelden van ‘privacy-fijnslijperij’ voorbij. Waarom een geboorteplaats wel op de onderwijsovereenkomst en niet op de praktijkovereenkomst staat bijvoorbeeld. De verwachting is dat dit soort details de komende jaren nog verder uitzuiveren. Onder juristen, accountants, scholen en inspectie verschillen de meningen ook nog eens welke inzage er nodig is. 😉

 

Kwaliteitsafspraken MBO

Vandaag ben ik op het DUO MBO congres en in ronde 2 geeft Henk Kuppens ons een update over de nieuwe kwaliteitsafspraken. De MBO’s zijn overeengekomen in een bestuursakkoord hier zelf verder aan te ontwikkelen (MBO-scholen aan zet). Twee ontwikkelingen dragen hier aan bij:

  • Regionalisering versus landelijk (decentraal).
  • Horizontalisering versus verticaal.

Praktisch gezien kunnen de kwaliteitsafspraken opgenomen worden in beleidsplannen of strategische plannen die instellingen al hebben. De aanmoediging is om deze bij te werken, met 3 speerpunten (kwetsbare jongeren, gelijke kansen voor iedereen, voorbereiding op arbeidsmarkt van de toekomst). Oftewel: de kwaliteitsagenda vloeit voort uit de strategie van de mbo-school zelf, mits er draagvlak is en je aansluit bij ontwikkelingen in je werkgebied.

Hoe kan een instelling dit doen?

  • Gebruik de notitie ‘en nu verder in de regio’ [pdf].
  • Gebruik bestaande initiatieven, afspraken en PCV cyclus.
  • Operationaliseer dit in maatregelen.

OCW / Regiegroep Bekostiging werkt de regeling verder uit en de manier waarop we deze moeten verantwoorden (uiteindelijk op basis van integraal oordeel). De financiële middelen komen in 2019, waarschijnlijk augustus, wel geldend met terugwerkende kracht.

Ik kende overigens de “Leven Lang Ontwikkelen” term nog niet, als opvolging van “Leven Lang Leren” natuurlijk. Het doel is duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. Voor de burger uit zich dit als een ‘potje’ dat gevuld wordt met geld voor onderwijs.

Kijkje in de belevingswereld van onze student door Yvonne van Sark

Vandaag ben ik op het DUO MBO congres en in de openingslezing neemt Yvonne van Sark (Youngworks) ons mee in de belevingswereld van onze student. In haar inleiding stelt ze dat ‘begrijpen’ voor jeugd sterk samenhangt met ‘raken’. Zonder geraakt worden geen motivatie om te leren denk ik.

We vervolgen met een kleine quiz om te testen hoeveel we van onze jeugd afweten. We starten staand en iedereen die een antwoord fout heeft mag zitten. (Handig alternatief voor Mentimeter of Kahoot trouwens.) “Wat betekent Finsta?”, “Hoeveel procent stemt met 18 jaar?”, “Wat is de tide-pot-challenge?”, “Op hoeveel verschillende social media platforms zitten jongeren?” en “Hoeveel procent heeft afgelopen jaar lachgas gebruikt?” … Uiteindelijk blijven maar 6 mensen staan van de paar honderd. Vond het wel sterk hoe weinig ik er goed had, terwijl je wel voor de doelgroep werkt.

Yvonne vertelt dat de rijping van het brein tot 25ste doorgaat. Sommige onderdelen sneller dan andere. De frontaalkwab voor complexe cognitieve taken loopt achter bij die voor emoties en impulsen, die vooral ‘in het nu leeft’. Vrij veel denkkracht gaat naar het ‘sociale brein’ die voortdurend peilt wat de plaats in de groep is. Experimenten tonen ook een hoger risicogedrag aan, als anderen meekijken. Lijkt me soort omgekeerde sociale controle dus. “Behandel ze volwassen, maar houdt rekening met onvolwassenheid”, is haar stelling. Beetje open deur denk ik, maar geeft wel vertrekpunt aan.

Voor wie de kenmerken van groepen jeugd uit elkaar wil houden heeft YoungWorks een handige tijdlijn.

TIMELINE2.0.png

Samenvattend:

  • Al met al heeft de jeugd andere verwachtingen, zoals een snelle respons bij vragen.
  • De financiële koopkracht daalt. Het gevolg is dat jongeren beslissingen zoals uit huis gaan uitstellen.
  • Bredere tendens is individualisering wat zich uit in ‘zelf-centrisme’.
  • Anticipeer op mondigheid en ‘onderhandelingshuishoudens’.

Tips voor scholen:

  • Waarschuwing: kijk uit met ‘culturele toenadering’. De jeugd begrijpen is iets anders dan hun stijl en maniertjes over nemen. Daar prikken ze snel doorheen.
  • Heb aandacht voor werkdruk, burn-out verschijnselen, eenzaamheid en contact. Social media toont soms van vrienden een te rooskleurig beeld, wat leidt tot depressieve gevoelens bij pubers.
  • Investeer in een persoonlijke relatie, juist op informele momenten en verdiep je in het houden van open gesprekken.

De handout van de lezing is hier te vinden. Wel even evaluatie invoeren. 😉

CVI Conferentie 2018 #cviov

Vorige week was ik te gast in Leeuwarden voor de CVI Onderwijsvernieuwing en ICT Conferentie. Het waren twee nuttige conferentiedagen met een goede mix van inspiratie en inhoud. Op uitnodiging van saMBO-ICT verzorgde ik zelf een sessie met het thema “BlockChain – De Student Centraal”. Daar kom ik nog uitgebreider op terug in aparte blogs. We waren met een fijne groep edubloggers, hun verslagen kan ik aanraden en zijn hier te vinden.

Wat mij opviel door de sessies heen: meer aandacht voor persoonlijke leertrajecten en veel samenwerking met bedrijven om je beroepsopleiding vorm te geven. Of het nu om Open Badges gaat, om cross-over kwalificaties maken of praktijkgestuurd onderwijs, uiteindelijk dragen ze allemaal bij aan leerroutes die persoonlijk en relevant zijn. Het kan ook zijn dat ik juist die sessies uitkoos die hier over gingen, maar ik denk dat het thema Mienskip (mooi Fries woord voor ‘gemeenschap’ of ‘samen’) hier aan bijdroeg. Je kunt het ook co-creatie noemen maar zeg nou zelf, we hebben al genoeg jeukwoorden in het onderwijs. 😉

Mijn eigen verslagen:

Datagestuurd onderwijs op #samboict

Ik ben vandaag te gast bij het Zadkine voor de 37ste saMBO-ICT conferentie. In de laatste ronde nemen Jacob Poortstra (Noorderpoort), Nynke de Boer (SURF) en Marius Zandwijk
(Kennisnet) ons mee in de ontwikkelingen.

Marius opent met de kennissessies “Met en van elkaar leren” en “Van inspiratie naar doen” van vorig jaar. De focus lag op data uit de intake- en begeleidingsprocessen, analyses, ethiek en IBP. In 2018 staat een bootcamp gepland, ontwikkelen ze een praktisch instrument voor het bespreken van ethische vragen, worden use cases beschreven en komt er een werkconferentie in juni. Meer gegevens zijn bij Marius op te vragen.

Jacob vervolgt met hun ervaringen bij Noorderpoort. De motieven op een rij:

  • Steeds meer e-learning modules.
  • Online leren verschilt van klassikaal leren. Een deel van het inzicht dat je terloops opdoet valt weg vermoed ik.
  • Inzicht nodig in gebruik van leermateriaal.
  • Betere begeleiding van de student en zijn voortgang.

Hij stemde dit af met zijn studenten waarbij hij oprecht vroeg of ze kunnen presteren als er online ergens een les staat met af en toe een Skype gesprek. Frappant was dat studenten daar niet zomaar blij van werden. 😉

Ze zijn gestart met zowel lessen in de klas als online voor 17 studenten van MBO 3/4. Wat ik zelf echt heel goed vind: niet zomaar denken dat je dit big-bang kunt doen met honderden studenten. Realistisch klein beginnen en ervan leren dus. Ook geeft Jacob aan het onverantwoordelijk te vinden om studenten voor een examen de dupe te laten worden van iets dat experimenteel is. Eens!

De voortgang wordt technisch gemeten door ‘trackers’. Die vanuit de advertentiewereld natuurlijk een slechte naam hebben. De studenten (ouder dan 16) die meededen waren wel akkoord gegaan op het verzamelen van de data. Ze hadden ook altijd een knop om ‘uit te stappen’. Intern werd de data niet verder gedeeld met collega’s van Jacob.

Hij ziet wie er gebruik maakten van het materiaal, hoe ver ze zijn en hoe ze scoren op een zelftoets. Jacob gebruikt deze informatie voor de begeleiding van zijn studenten. Om metingen wat concreter te maken verzon hij een “inspanningscoëfficiënt”, een soort kpi die aangaf hoeveel online acties een student deed. Vervolgens spiegelde hij dit aan toetsresultaten. De student zelf ziet zijn eigen activiteit t.o.v. de andere studenten en een vergelijking van eigen uitgevoerde activiteiten.

De stand van de technologie is wel dusdanig dat het niet zomaar plug-and-play is. Niet erg, want anders kom je nooit verder maar je moet daar wel tegen kunnen.

Eerste verkenning naar centraal aanmelden in het MBO – #samboict

Ik ben vandaag te gast bij het Zadkine voor de 37ste saMBO-ICT conferentie. Eric Jongepier neemt ons in de derde sessies mee:

Aanmelden en inschrijven is erg in beweging. De nieuwe wet als die van kracht wordt, geeft de aanmelding een wettelijke status. Het betreft “aanmelddatum en toelatingsrecht mbo“. Uiteindelijk is de bedoeling tot een centrale informatievoorziening te komen, waarvan de sector intellectueel eigenaar is. Lijkt me goed omdat het anders gewoon een monopolie positie geeft voor één aanbieder. Tot nu toe doen 47 instellingen mee aan het schrijven van het Programma van Eisen.

De hoofddoelstellingen van Centraal Aanmelden zijn:

  • Regelen van het aanmeldproces voor studenten.
  • Uniformeren van de aanmeldprocessen zelf.
  • Inzicht krijgen in meervoudige aanmeldingen op landelijk niveau.

Intake zit expliciet niet in de scope van dit traject.

Concreet hoopt men de doelstellingen te realiseren doordat basisinformatie (GBA, DUO) niet dubbel hoeft te worden geregistreerd, de uitwisseling tussen partijen technisch werkt en er afspraken komen over meervoudige inschrijvingen. Bijvangst zou ook kunnen zijn dat er harmonisatie ontstaat naar de informatievoorziening van afnemende systemen.

Er is natuurlijk een link met “Vroegtijdig Aanmelden”. Technisch komen er 3 knooppunten: voor VO, Gemeentes en MBO. De meervoudige aanmeldingen worden hier uitgefilterd. In later stadium is de bedoeling dat er voor centraal aanmelden een studentportaal is.

Eric duidt goed welke afhankelijkheden er zijn: cruciaal is dat het onderwijsaanbod van elke instelling centraal bekend is. Zelf had ik de vraag of er een uitgewerkte architectuur komt. Zou ik voor mijn eigen instelling deze beweging willen vertalen dan heb ik een referentiemodel nodig, al is het maar om onze huidige manier van werven en aanmelden te ontvlechten. De student maakt namelijk na het werven een uitstapje naar een formele aanmelding. Die technisch in een andere omgeving zit. Jan Bartling vergelijkt het met bestellen bij BOL, afrekenen in de bankomgeving (iDeal) en dan weer terugkomen bij BOL. Vond ik een goeie analogie. iDeal-niveau van gemak en performance stellen wel hoge eisen. 😉

Jan vervolgt met de Governance, aangezien het eigenaarschap van het systeem zelf niet bij de leverancier mag komen te liggen. Er zou een entiteit “MBO-link” kunnen komen waarin ‘het veld’ vertegenwoordigt is.

Drukke planning trouwens: Tot aan de zomer wordt het PvE verder uitgewerkt, de business-case opgesteld, een Privacy Impact Assessment gedaan en een aanbesteding gerealiseerd.